ÖZELLİKLER
Kullanıcı Adı:
Orhan76
Kullanıcı Grubu:
Forum Özel Üyesi
Geri Bildirimleri:
Aldığı Beğeni:
4123
Hesap Durumu:
Aktif
Durumu:
Çevrimiçi
Üyelik Tarihi:
15 Ağustos 2023 11:26
Son Ziyaret:
51 saniye önce
Toplam Mesaj:
2846 [2.90 Gün Ortalaması]
Paylaşım Sayisı:
218 (Son 6 Ay)
İlan Sayisı:
BİLGİLER
Ad Soyad:
Orhan Barbol
Doğum Tarihi:
09 Haziran 1976
Yaş:
49
İl:
Denizli
Meslek:
Maden Yüksek Mühendisi
Özel Mesaj:
Sohbet Talebi:
Üye Favorile:
Sosyal Medya:
İMZA
40lt Bitkili Lepistes Cüce Vatoz Komando Cory
140lt Bitkisiz Orta-Güney Amerika Ciklet Leopar Vatoz
25lt Bitkili Neolamprologus Leleupi
25lt Bitkili Galaxy-Harlequin Rasbora
25lt Bitkili Kardinal Neon Tetra
25lt Bitkili Pseudomugil Gertrudae
SON 10 MESAJI
🧿 En Güzel Fotoğraflarınızı Gösterin
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/220420261039301.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/220420261039301.jpg[/IMG]
L144 Yavru Kuyruk Erimesi
[QUOTE=mareq]Fotoğraf
Hastalık Belirtileri: Kuyruk erimesi
Akvaryum Kapasitesi (litre): 50
Akvaryumdaki Diğer Canlılar: Lepistes yavrusu
Bilinen Tüm Su Değerleri (pH, sıcaklık, amonyak, nitrat): ph: 6.9 , sıcaklık:27
Filitrasyon: köşe hamburg filtre
İlaç Kullandıysanız İsimleri ve Miktarları: yok
Diğer Genel Bilgiler (Su değişim sıklığı, akvaryumda en son yaptığınız değişiklikler vb.): 2 günde bir % 10 su değişimi.
Yavrular 2-3 cm arası metilen mavisi öneriliyor ama akvaryum dışına alamam küçükler.
Tedavi tavsiyesi olanlara şimdiden teşekkürler.[/QUOTE]
Öncelikle geçmiş olsun diyeyim. Kuyruk erimesine kuvvetli bir ilaç Sera Baktopur kullanmanızı tavsiye ederim. Yalnız balıklar daha yavru olduklarından kanımca önerilen dozun 3'te 2'sini kullansanız onlara kafi gelecektir. İlacı kuyruk erimesine karşı evvelce kullandım ve memnun kaldım o yüzden tavsiye ediyorum. Ana tankınıza ilacı dozladıktan sonra filtrenizde aktif karbon varsa çıkarın tankı çok iyi bir şekilde havalandırın (varsa hava taşı kullanın) 24 saatlik dinlenmenin ardından bir 3'te 2 doz daha yapın, zaten kullanım miktarı ilacın talimatlarında yazar. Umarım yavrular bir an evvel toparlanıp sağlıklarına kavuşurlar.
[QUOTE=mareq]Fotoğraf
Hastalık Belirtileri: Kuyruk erimesi
Akvaryum Kapasitesi (litre): 50
Akvaryumdaki Diğer Canlılar: Lepistes yavrusu
Bilinen Tüm Su Değerleri (pH, sıcaklık, amonyak, nitrat): ph: 6.9 , sıcaklık:27
Filitrasyon: köşe hamburg filtre
İlaç Kullandıysanız İsimleri ve Miktarları: yok
Diğer Genel Bilgiler (Su değişim sıklığı, akvaryumda en son yaptığınız değişiklikler vb.): 2 günde bir % 10 su değişimi.
Yavrular 2-3 cm arası metilen mavisi öneriliyor ama akvaryum dışına alamam küçükler.
Tedavi tavsiyesi olanlara şimdiden teşekkürler.[/QUOTE]
Öncelikle geçmiş olsun diyeyim. Kuyruk erimesine kuvvetli bir ilaç Sera Baktopur kullanmanızı tavsiye ederim. Yalnız balıklar daha yavru olduklarından kanımca önerilen dozun 3'te 2'sini kullansanız onlara kafi gelecektir. İlacı kuyruk erimesine karşı evvelce kullandım ve memnun kaldım o yüzden tavsiye ediyorum. Ana tankınıza ilacı dozladıktan sonra filtrenizde aktif karbon varsa çıkarın tankı çok iyi bir şekilde havalandırın (varsa hava taşı kullanın) 24 saatlik dinlenmenin ardından bir 3'te 2 doz daha yapın, zaten kullanım miktarı ilacın talimatlarında yazar. Umarım yavrular bir an evvel toparlanıp sağlıklarına kavuşurlar.
Aqua Led Mi Orion Led Mi?
Son güncellemeden 1,5 ay sonra adaptör arızası yaşadım. Hafta sonu elektrikçi arkadaşım sağolsun arızalı kondansatörün yenisini lehimledi. Gerçi elinde yeni adaptörler vardı ama, kendi tavsiyesi üzerine hiçbiri orijinali gibi 16v 4A olmadığından tamir seçeneği bana da daha mantıklı geldi. Şimdilik ledler ve bağlantıları sağlam görünüyor, günlük 4 saatlik aydınlatmayla yolumuza devam ediyoruz.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/200420261211031.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/200420261211451.jpg[/IMG]
Son güncellemeden 1,5 ay sonra adaptör arızası yaşadım. Hafta sonu elektrikçi arkadaşım sağolsun arızalı kondansatörün yenisini lehimledi. Gerçi elinde yeni adaptörler vardı ama, kendi tavsiyesi üzerine hiçbiri orijinali gibi 16v 4A olmadığından tamir seçeneği bana da daha mantıklı geldi. Şimdilik ledler ve bağlantıları sağlam görünüyor, günlük 4 saatlik aydınlatmayla yolumuza devam ediyoruz.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/200420261211031.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/200420261211451.jpg[/IMG]
Denizli İli, Dalaman Çayı Havzası Ve Çay Balıkları
[QUOTE=HarunYILDIRIM]Tebrik ederim Orhan Abi , gerçekten zevkle okudum [:iyi:][/QUOTE]
Harun Bey kardeşim beğenmene çok memnun oldum, güzel desteğin için de çok teşekkür ederim. Zaman zaman kendimce ilginç konularla karşılaşınca, forumda senin gibi kıymetli hobici arkadaşlarımla paylaşmaya çalışıyorum. Şimdiden iyi hafta sonları dilerim [:iyi:]
[QUOTE=HarunYILDIRIM]Tebrik ederim Orhan Abi , gerçekten zevkle okudum [:iyi:][/QUOTE]
Harun Bey kardeşim beğenmene çok memnun oldum, güzel desteğin için de çok teşekkür ederim. Zaman zaman kendimce ilginç konularla karşılaşınca, forumda senin gibi kıymetli hobici arkadaşlarımla paylaşmaya çalışıyorum. Şimdiden iyi hafta sonları dilerim [:iyi:]
Denizli İli, Dalaman Çayı Havzası Ve Çay Balıkları
Bu ayki yazımda Tatlısu kefalinden (Leuciscus cephalus) bahsetmek istiyorum. Tatlısu kefali ülkemizde (daha evvelki yazılarda Dalaman Çayı’nda varlığından da bahsedilmişti) ve dünyada birçok akarsu-göl sistemlerinde bulunmakla beraber onun belirgin bir özelliğine değinmek isterim. O da bu canlının içinde yaşadığı habitatlardaki ağır metalleri (dolayısıyla su kirliliğini) gösteren canlı bir indikatör olarak çeşitli araştırmalarda kullanılması. İnternet ortamında rastladığım birçok araştırma yazılarında çeşitli nehirlerde bu balık yaşadıkları suyun temiz ya da kirli olduğunu anlamak için bir temel teşkil etmiş. Literatürde çokça rastladığım yazılardan kısa kısa birkaç tanesine sadece örnek olması amacıyla değineceğim,
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/160420261308591.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/160420261309081.jpg[/IMG]
Tatlısu kefali (Leuciscus cephalus) Kaynak: İBB Tarım ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü
[B]Civa2Klorür’ün Tatlısu Kefali Leuciscus cephalus (L., 1758) Üzerindeki Akut Toksik Etkilerinin Araştırılması [/B]
Ali GÜL, Mehmet YILMAZ, Mahmut SELVİ
Gazi University, Gazi Faculty of Education, Department of Biology Education, Teknikokullar, 06500 Ankara, TURKEY
Civa birçok su ortamında bulunan en zararlı ağır metallerden biridir. Bu çalışma, civa-II-klorür’ün tatlısu kefali (Leuciscus cephalus) bireylerindeki akut toksisitesi ve davranış değişimlerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Denemelerde kullanılmak üzere tatlısu kefali balıkları seçilmiş ve Sakarya nehri Kirmir Çayı’ndan yakalanmıştır. Her bir civa-II-klorür konsantrasyonundaki davranış değişimleri kaydedilmiştir. Deneyler 3 defa tekrarlanmıştır. Denemeler süresince su sıcaklığı 22±1o C’de sabit tutulmuştur. Civa-II-klorür’ün 96 saatlik LC50 değeri (LC50, bir toksisite testinde organizmaların %50'si için ölümcül olan madde konsantrasyonudur) Leuciscus cephalus bireylerinde probit analiz yöntemine (bağımlı değişkenin yalnızca iki değer aldığı (örneğin; evet/hayır, başarılı/başarısız, hasta/sağlıklı) durumlarda, bir olayın gerçekleşme olasılığını tahmin etmek için kullanılan, kümülatif standart normal dağılıma dayalı bir regresyon türüdür) göre 0,55 mg/L (0,53-0,57) bulunmuştur. Toksik maddenin konsantrasyonu arttıkça balıkların davranışlarında önemli değişimler olduğu gözlemlenmiştir.
[B]Nişava Nehri'nden (Sırbistan) Alınan Kefal Karaciğerinde (Cyprinidae – Leuciscus cephalus) Ağır Metal Yükünün Değerlendirilmesi[/B]
Boris Jovanović1, Željko Mihaljev2, Stevan Maletin3, Dušan Palić4
1Interdepartmental Toxicology Program and Fisheries Biology Program, Departments of Biomedical Sciences and Natural Resource Ecology and Management, Iowa State University, IA, USA
2Scientific insitute „Novi Sad“ for veterinary medicine, Novi Sad, Serbia
3Faculty of Agriculture, University of Novi Sad, Serbia
4Department of Biomedical Sciences, The College of Veterinary Medicine, Iowa State University, IA, USA
Nişava Nehri, güneydoğu Sırbistan bölgesinin en büyük nehri olması nedeniyle hidrolojik ve jeomorfolojik özellikleri bakımından hem içme suyu hem de tarımsal sulama kaynağı olarak önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, nehir boyunca ağır metal birikiminin biyolojik izlenmesi için bir araç olarak kefal (Leiciscus cephalus) karaciğeri kullanılmıştır. Kefal örnekleri iki yerden (biri Bulgaristan sınırında, diğeri Niş şehrinde) alınmıştır. Kefal karaciğerinde altı ağır metalin (demir, kadmiyum, bakır, çinko, kurşun ve manganez) konsantrasyonları hesap edilmiştir. Metallerin çoğu için düşük biyokonsantrasyon seviyesi gözlemlenmiş ve konsantrasyonlar, metalce kirlenmemiş akarsu ve nehirlerde yaşayan balıkların karaciğerlerindeki nominal konsantrasyona karşılık gelmiştir. Ancak, kefal karaciğerindeki kadmiyum konsantrasyonu 0,5 mg kg-1'i aşarak, nominal konsantrasyondan birkaç yüz kat artış göstermiş ve bu da balığın ve akarsu ekosisteminin bu ağır metale potansiyel toksik maruziyetini işaret etmiştir. Hepatosomatik indeksler (özellikle balıkçılık ve su ürünleri çalışmalarında, karaciğer ağırlığının toplam vücut ağırlığına oranını (yüzdesini) ifade eden biyolojik bir göstergedir) hesaplanmış ve metal konsantrasyonlarının karaciğer büyüklüğü üzerindeki etkisi test edilmiştir. Daha yüksek kadmiyum konsantrasyonuna sahip balıklarda hepatik indekste bir azalma gözlemlenmiş; bu da Nişava Nehri'ndeki kefal popülasyonunun sağlığı üzerinde olası bir etkiye işaret etmiştir.
[B]Dağlık Bir Nehirden Elde Edilen Kefal (LEUCISCUS CEPHALUS) Balığındaki Metal Konsantrasyonları[/B]
Marek KRYWULT 1, Mariusz KLICH 2, Ewa SZAREK-GWIAZDA 3
1 Provincial Sanitary-Epidemiological Station, ul. Prądnicka 76, 31-202 Kraków, Poland
2 Higher Vocational School in Tarnow, ul. Mickiewicza 8, 33-100 Tarnów, Poland
3 Institute of Nature Conservation, Polish Academy of Sciences, Cracow, Poland
Balıklar genellikle su ortamlarındaki kirlilik seviyelerinin göstergesi olarak kullanılır. Avrupa nehirlerinde, özellikle daha kirli kısımlarında yaşayan omnivor kefal potansiyel olarak uygun bir göstergedir. Bununla birlikte, değişken derecede kirli sularda (hem kirli hem de kirlenmemiş ortamlarda) yaşayan kefallerin dokularında metal birikimi hakkında yayınlanan bilgiler azdır. Bu çalışma, doğal bir dağ eteği nehrinde yaşayan kefallerin seçilmiş dokularındaki metal konsantrasyonlarını incelemek amacıyla yapılmıştır.
Sediment örnekleri (0–5 cm katman) ve kefal, Leuciscus cephalus (L.), 2003 yazında Biała Tarnowska Nehri'nin üst ve alt bölümlerinden toplandı. Balıkların yaşı otolitlerden belirlendi. AAS yöntemi, tortu ve kefal dokularında (dalak, karaciğer ve kas) metal konsantrasyonlarını (Cd, Pb, Cu ve Zn) belirlemek için kullanıldı.
Jeokimyasal indeks (Igeo) değerlerine göre, nehir tortuları Pb, Cu ve Zn ile kirlenmemişken, çeşitli derecelerde Cd ile kirlenmişti. Düşük metal konsantrasyonlarına rağmen, ortalama Cd ve Cu konsantrasyonları nehir üst kısmında alt kısma göre daha yüksekti (sırasıyla yaklaşık 2 kat ve 4 kat), Pb ve Zn konsantrasyonları ise iki bölgede benzerdi. Kefal en fazla Cu'yu karaciğerde biriktirirken, Cd, Pb ve Zn'nin büyük kısmı dalakta bulundu. Nehrin üst kısmında, kefalin seçilmiş dokularında eser elementlerin yüksek konsantrasyonları bulundu: Cu (dalak, kas), Cd (dalak), Zn (kas). Nehirdeki kirlilik durumu, tortudaki eser element içeriklerine dayanarak da belirlendi.
Elde edilen sonuçlar, kefalde dokuya özgü metal birikimini gösterdi. Seçilen kefal dokuları, nehir tortusundaki Cd ve Cu içeriklerine duyarlıdır.
Yukardakilere benzer daha birçok yerli ve yabancı yazıya literatürde rastlayabilirsiniz. Aslında tatlı su kefalinin çevresel kirlilik ve özellikle ağır metal varlığını tespit etmek için [B]“biyogösterge” (bioindicator)[/B] türlerden biri olarak kullanılmasının birkaç önemli nedeni vardır, bunları kısa başlıklar altında sıralayacak olursak:
[B]1. Geniş yayılım ve dayanıklılık[/B]
Tatlı su kefali, farklı nehir ve göllerde yaşayabilen oldukça dayanıklı bir türdür. Hem temiz hem de kirlenmiş sularda bulunabildiği için farklı ortamları karşılaştırmak mümkündür.
[B]2. Ağır metalleri dokularında biriktirme (biyobirikim)[/B]
Bu balık, sudaki ağır metalleri (örneğin kurşun, kadmiyum, cıva) solungaçları ve besin yoluyla alır ve zamanla kas, karaciğer ve solungaç dokularında biriktirir. Bu süreç Biyobirikim olarak adlandırılır ve kirliliğin zaman içindeki etkisini gösterir.
[B]3. Besin zincirindeki yeri[/B]
Tatlı su kefali hem bitkisel hem hayvansal besinlerle beslendiği için su ekosisteminin farklı seviyelerinden kirleticileri toplar. Bu da onu genel kirliliği yansıtan iyi bir temsilci yapar.
[B]4. Yerleşik (sedanter) yaşam[/B]
Çok uzun mesafeler göç etmez. Bu yüzden yakalandığı bölgedeki kirliliği doğrudan yansıtır. Yani analiz edilen balık, o bölgenin “yerel kirlilik geçmişini” taşır.
[B]5. Fizyolojik ve biyokimyasal tepkiler[/B]
Tatlı su kefalinde ağır metallere maruz kalındığında:
• Enzim aktiviteleri değişir
• DNA hasarı görülebilir
• Solungaç ve karaciğer dokusunda bozulmalar oluşur
Bu değişimler, yalnızca kirliliğin varlığını değil, biyolojik etkilerini de anlamayı sağlar.
Gelecek ay nasip olursa yine başka bir Sazangiller ailesi mensubu, Dalaman Çayı türlerinden Bıyıklı balıkla ilgili bir kısa yazıda daha görüşmek dileğiyle, tüm hobidaşlara keyifli hobiler dilerim.
Bu ayki yazımda Tatlısu kefalinden (Leuciscus cephalus) bahsetmek istiyorum. Tatlısu kefali ülkemizde (daha evvelki yazılarda Dalaman Çayı’nda varlığından da bahsedilmişti) ve dünyada birçok akarsu-göl sistemlerinde bulunmakla beraber onun belirgin bir özelliğine değinmek isterim. O da bu canlının içinde yaşadığı habitatlardaki ağır metalleri (dolayısıyla su kirliliğini) gösteren canlı bir indikatör olarak çeşitli araştırmalarda kullanılması. İnternet ortamında rastladığım birçok araştırma yazılarında çeşitli nehirlerde bu balık yaşadıkları suyun temiz ya da kirli olduğunu anlamak için bir temel teşkil etmiş. Literatürde çokça rastladığım yazılardan kısa kısa birkaç tanesine sadece örnek olması amacıyla değineceğim,
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/160420261308591.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/160420261309081.jpg[/IMG]
Tatlısu kefali (Leuciscus cephalus) Kaynak: İBB Tarım ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü
[B]Civa2Klorür’ün Tatlısu Kefali Leuciscus cephalus (L., 1758) Üzerindeki Akut Toksik Etkilerinin Araştırılması [/B]
Ali GÜL, Mehmet YILMAZ, Mahmut SELVİ
Gazi University, Gazi Faculty of Education, Department of Biology Education, Teknikokullar, 06500 Ankara, TURKEY
Civa birçok su ortamında bulunan en zararlı ağır metallerden biridir. Bu çalışma, civa-II-klorür’ün tatlısu kefali (Leuciscus cephalus) bireylerindeki akut toksisitesi ve davranış değişimlerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Denemelerde kullanılmak üzere tatlısu kefali balıkları seçilmiş ve Sakarya nehri Kirmir Çayı’ndan yakalanmıştır. Her bir civa-II-klorür konsantrasyonundaki davranış değişimleri kaydedilmiştir. Deneyler 3 defa tekrarlanmıştır. Denemeler süresince su sıcaklığı 22±1o C’de sabit tutulmuştur. Civa-II-klorür’ün 96 saatlik LC50 değeri (LC50, bir toksisite testinde organizmaların %50'si için ölümcül olan madde konsantrasyonudur) Leuciscus cephalus bireylerinde probit analiz yöntemine (bağımlı değişkenin yalnızca iki değer aldığı (örneğin; evet/hayır, başarılı/başarısız, hasta/sağlıklı) durumlarda, bir olayın gerçekleşme olasılığını tahmin etmek için kullanılan, kümülatif standart normal dağılıma dayalı bir regresyon türüdür) göre 0,55 mg/L (0,53-0,57) bulunmuştur. Toksik maddenin konsantrasyonu arttıkça balıkların davranışlarında önemli değişimler olduğu gözlemlenmiştir.
[B]Nişava Nehri'nden (Sırbistan) Alınan Kefal Karaciğerinde (Cyprinidae – Leuciscus cephalus) Ağır Metal Yükünün Değerlendirilmesi[/B]
Boris Jovanović1, Željko Mihaljev2, Stevan Maletin3, Dušan Palić4
1Interdepartmental Toxicology Program and Fisheries Biology Program, Departments of Biomedical Sciences and Natural Resource Ecology and Management, Iowa State University, IA, USA
2Scientific insitute „Novi Sad“ for veterinary medicine, Novi Sad, Serbia
3Faculty of Agriculture, University of Novi Sad, Serbia
4Department of Biomedical Sciences, The College of Veterinary Medicine, Iowa State University, IA, USA
Nişava Nehri, güneydoğu Sırbistan bölgesinin en büyük nehri olması nedeniyle hidrolojik ve jeomorfolojik özellikleri bakımından hem içme suyu hem de tarımsal sulama kaynağı olarak önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, nehir boyunca ağır metal birikiminin biyolojik izlenmesi için bir araç olarak kefal (Leiciscus cephalus) karaciğeri kullanılmıştır. Kefal örnekleri iki yerden (biri Bulgaristan sınırında, diğeri Niş şehrinde) alınmıştır. Kefal karaciğerinde altı ağır metalin (demir, kadmiyum, bakır, çinko, kurşun ve manganez) konsantrasyonları hesap edilmiştir. Metallerin çoğu için düşük biyokonsantrasyon seviyesi gözlemlenmiş ve konsantrasyonlar, metalce kirlenmemiş akarsu ve nehirlerde yaşayan balıkların karaciğerlerindeki nominal konsantrasyona karşılık gelmiştir. Ancak, kefal karaciğerindeki kadmiyum konsantrasyonu 0,5 mg kg-1'i aşarak, nominal konsantrasyondan birkaç yüz kat artış göstermiş ve bu da balığın ve akarsu ekosisteminin bu ağır metale potansiyel toksik maruziyetini işaret etmiştir. Hepatosomatik indeksler (özellikle balıkçılık ve su ürünleri çalışmalarında, karaciğer ağırlığının toplam vücut ağırlığına oranını (yüzdesini) ifade eden biyolojik bir göstergedir) hesaplanmış ve metal konsantrasyonlarının karaciğer büyüklüğü üzerindeki etkisi test edilmiştir. Daha yüksek kadmiyum konsantrasyonuna sahip balıklarda hepatik indekste bir azalma gözlemlenmiş; bu da Nişava Nehri'ndeki kefal popülasyonunun sağlığı üzerinde olası bir etkiye işaret etmiştir.
[B]Dağlık Bir Nehirden Elde Edilen Kefal (LEUCISCUS CEPHALUS) Balığındaki Metal Konsantrasyonları[/B]
Marek KRYWULT 1, Mariusz KLICH 2, Ewa SZAREK-GWIAZDA 3
1 Provincial Sanitary-Epidemiological Station, ul. Prądnicka 76, 31-202 Kraków, Poland
2 Higher Vocational School in Tarnow, ul. Mickiewicza 8, 33-100 Tarnów, Poland
3 Institute of Nature Conservation, Polish Academy of Sciences, Cracow, Poland
Balıklar genellikle su ortamlarındaki kirlilik seviyelerinin göstergesi olarak kullanılır. Avrupa nehirlerinde, özellikle daha kirli kısımlarında yaşayan omnivor kefal potansiyel olarak uygun bir göstergedir. Bununla birlikte, değişken derecede kirli sularda (hem kirli hem de kirlenmemiş ortamlarda) yaşayan kefallerin dokularında metal birikimi hakkında yayınlanan bilgiler azdır. Bu çalışma, doğal bir dağ eteği nehrinde yaşayan kefallerin seçilmiş dokularındaki metal konsantrasyonlarını incelemek amacıyla yapılmıştır.
Sediment örnekleri (0–5 cm katman) ve kefal, Leuciscus cephalus (L.), 2003 yazında Biała Tarnowska Nehri'nin üst ve alt bölümlerinden toplandı. Balıkların yaşı otolitlerden belirlendi. AAS yöntemi, tortu ve kefal dokularında (dalak, karaciğer ve kas) metal konsantrasyonlarını (Cd, Pb, Cu ve Zn) belirlemek için kullanıldı.
Jeokimyasal indeks (Igeo) değerlerine göre, nehir tortuları Pb, Cu ve Zn ile kirlenmemişken, çeşitli derecelerde Cd ile kirlenmişti. Düşük metal konsantrasyonlarına rağmen, ortalama Cd ve Cu konsantrasyonları nehir üst kısmında alt kısma göre daha yüksekti (sırasıyla yaklaşık 2 kat ve 4 kat), Pb ve Zn konsantrasyonları ise iki bölgede benzerdi. Kefal en fazla Cu'yu karaciğerde biriktirirken, Cd, Pb ve Zn'nin büyük kısmı dalakta bulundu. Nehrin üst kısmında, kefalin seçilmiş dokularında eser elementlerin yüksek konsantrasyonları bulundu: Cu (dalak, kas), Cd (dalak), Zn (kas). Nehirdeki kirlilik durumu, tortudaki eser element içeriklerine dayanarak da belirlendi.
Elde edilen sonuçlar, kefalde dokuya özgü metal birikimini gösterdi. Seçilen kefal dokuları, nehir tortusundaki Cd ve Cu içeriklerine duyarlıdır.
Yukardakilere benzer daha birçok yerli ve yabancı yazıya literatürde rastlayabilirsiniz. Aslında tatlı su kefalinin çevresel kirlilik ve özellikle ağır metal varlığını tespit etmek için [B]“biyogösterge” (bioindicator)[/B] türlerden biri olarak kullanılmasının birkaç önemli nedeni vardır, bunları kısa başlıklar altında sıralayacak olursak:
[B]1. Geniş yayılım ve dayanıklılık[/B]
Tatlı su kefali, farklı nehir ve göllerde yaşayabilen oldukça dayanıklı bir türdür. Hem temiz hem de kirlenmiş sularda bulunabildiği için farklı ortamları karşılaştırmak mümkündür.
[B]2. Ağır metalleri dokularında biriktirme (biyobirikim)[/B]
Bu balık, sudaki ağır metalleri (örneğin kurşun, kadmiyum, cıva) solungaçları ve besin yoluyla alır ve zamanla kas, karaciğer ve solungaç dokularında biriktirir. Bu süreç Biyobirikim olarak adlandırılır ve kirliliğin zaman içindeki etkisini gösterir.
[B]3. Besin zincirindeki yeri[/B]
Tatlı su kefali hem bitkisel hem hayvansal besinlerle beslendiği için su ekosisteminin farklı seviyelerinden kirleticileri toplar. Bu da onu genel kirliliği yansıtan iyi bir temsilci yapar.
[B]4. Yerleşik (sedanter) yaşam[/B]
Çok uzun mesafeler göç etmez. Bu yüzden yakalandığı bölgedeki kirliliği doğrudan yansıtır. Yani analiz edilen balık, o bölgenin “yerel kirlilik geçmişini” taşır.
[B]5. Fizyolojik ve biyokimyasal tepkiler[/B]
Tatlı su kefalinde ağır metallere maruz kalındığında:
• Enzim aktiviteleri değişir
• DNA hasarı görülebilir
• Solungaç ve karaciğer dokusunda bozulmalar oluşur
Bu değişimler, yalnızca kirliliğin varlığını değil, biyolojik etkilerini de anlamayı sağlar.
Gelecek ay nasip olursa yine başka bir Sazangiller ailesi mensubu, Dalaman Çayı türlerinden Bıyıklı balıkla ilgili bir kısa yazıda daha görüşmek dileğiyle, tüm hobidaşlara keyifli hobiler dilerim.
Besleme Tavsiyesi
[QUOTE=ugurbaran]
Çok teşekkür ederim tüm sorularıma yanıt verdiğiniz için aynı türleri besliyor olmamıza da çok sevindim :) ebalar 6-8 cm e geldiğinde yumurta dizmeye başlıyor diye okudum doğru mudur acaba[/QUOTE]
Rica ederim, sadece kendi gözlemlerimi paylaştım. Evet doğrudur, takriben 7-8 cm civarı damızlık altı dediğimiz ilk cinsel olgunluklarına ulaşırlar. Yalnız dişi ve erkek eş tutunca ve özellikle yumurta dizmeye başladıklarında diğerlerine karşı (kendi türleri de dahil) oldukça sertleşirler. Neyse ki tank hacminiz oldukça büyük. Çok büyük kavgalar olmayacaktır velakin siz yine de yumurtlama ve yuvayı koruma durumuna geldiklerinde dal/kök parçaları, ekstra kayalar gibi dekoratif malzemeler kullanarak hem diğerlerine karşı bir paravan hem de eş tutmuş çifti strese sokmayacakları bir yuva ortamı hazırlarsanız hemen hepsi rahat edeceklerdir. Eğer ki bu önlemler yeterli olmazsa o vakit eş tutan çiftten yavru almak isterseniz onları diğerlerinden ayırmak mantıklı olacaktır.
[QUOTE=ugurbaran]
Çok teşekkür ederim tüm sorularıma yanıt verdiğiniz için aynı türleri besliyor olmamıza da çok sevindim :) ebalar 6-8 cm e geldiğinde yumurta dizmeye başlıyor diye okudum doğru mudur acaba[/QUOTE]
Rica ederim, sadece kendi gözlemlerimi paylaştım. Evet doğrudur, takriben 7-8 cm civarı damızlık altı dediğimiz ilk cinsel olgunluklarına ulaşırlar. Yalnız dişi ve erkek eş tutunca ve özellikle yumurta dizmeye başladıklarında diğerlerine karşı (kendi türleri de dahil) oldukça sertleşirler. Neyse ki tank hacminiz oldukça büyük. Çok büyük kavgalar olmayacaktır velakin siz yine de yumurtlama ve yuvayı koruma durumuna geldiklerinde dal/kök parçaları, ekstra kayalar gibi dekoratif malzemeler kullanarak hem diğerlerine karşı bir paravan hem de eş tutmuş çifti strese sokmayacakları bir yuva ortamı hazırlarsanız hemen hepsi rahat edeceklerdir. Eğer ki bu önlemler yeterli olmazsa o vakit eş tutan çiftten yavru almak isterseniz onları diğerlerinden ayırmak mantıklı olacaktır.
Besleme Tavsiyesi
[QUOTE=ugurbaran]Merhabalar 620 lt lik tankımda 4 adet severum (5-7cm) 4 adette electric blue acara (3-5cm) genç oldukları için şu an
Sabah tetra discus bits
Öğlen tetra pro algea
Akşam discus bits
Olarak 3 kere besliyorum yemler daha dibe gitmeden bitiyor az mı veriyorum bilmiyorum ama hem yem tavsiyesi hemde besleme sıklığıyls ilgili tavsiyesi olan varsa dinlemek isterşm özellikle severum hakkında çok bilgi bulamıyorum. Son olarak acaralrım genelde dipte yüzüyor yem atarken severumlar yeme saldırıyor acaralar yem verdiğimi fark etmiyor bile illa yemin önlerine düşmesi lazım ki yemi fark edip yesin bu balıkları nasıl alıştırabilirim yüzeye gelip yem yemesi için
Bir de Tropical Super Spirulina Forte Tablets aldım onuda yemiyorlar tablet yemi mi anlamıyorlar yoksa beğenmiyorlar mı anlamadım [/QUOTE]
Merhabalar, benim de bir karma Amerikan tankım mevcut ve Severum, EBA (5cm kadardılar ilk aldıklarımda) dahil 2-3 tür Amerikan daha besliyorum. Kolaylık olması açısından ben kendi kullandığım yemleri en son kendi akvaryum tanıtımımdan link olarak size atacağım. İlk olarak biliyorsunuz cikletleriniz omnivor (hem protein hem bitkisel gıdayla beslenen) ve çok genç aktif dönemlerindeler. Bu nedenle ilk olarak dengeli bir besleme ve besleme sıklığı çok önemli. Gelişme döneminde olan balıklarınıza ilk etapta biraz protein ağırlıklı yemler verebilirsiniz (tabi bitkisel de her daim takviye yapılmalı). Gün içinde en az 3 defa (çok genç olduklarından tercihen 4 defa) bu canlıları beslemeniz gerekir, en son akşam da ödül mahiyetinde Tetra Pro Algae, Su Piresi, Tatlı su karidesi (Gammarus) gibi sevdikleri yemleri verebilirsiniz. Dipte olan EBA'lar zamanla rekabetten dolayı su yüzeyine geleceklerdir. Siz yemleme yaparken 2 çeşit yem kullanın, yüzen (floating) ve batan (sinking) tarz yemleri aynı anda karıştırarak verirseniz balık aynı anda iki bölgede olamayacağı için hepsi rahatlıkla beslenmiş olur.
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/120-140lt_akvaryum_kurulumu_icin_tavsiye_k995104_sn2.asp[/URL]
En çok sevdikleri yemler Tetra Pro Algae, Tetramin Crisps, Tropical Red Parrot Granulat, OSI Cichlid Flakes, Tetra Cichlid Sticks. Bir de granül-stick yemlerin tane büyüklüğüne dikkat edin, henüz daha küçük olduklarından tane iriliği 2-3mm'yi geçmesin. Canlılarınızı keyifle büyütmenizi temenni ederim.
[QUOTE=ugurbaran]Merhabalar 620 lt lik tankımda 4 adet severum (5-7cm) 4 adette electric blue acara (3-5cm) genç oldukları için şu an
Sabah tetra discus bits
Öğlen tetra pro algea
Akşam discus bits
Olarak 3 kere besliyorum yemler daha dibe gitmeden bitiyor az mı veriyorum bilmiyorum ama hem yem tavsiyesi hemde besleme sıklığıyls ilgili tavsiyesi olan varsa dinlemek isterşm özellikle severum hakkında çok bilgi bulamıyorum. Son olarak acaralrım genelde dipte yüzüyor yem atarken severumlar yeme saldırıyor acaralar yem verdiğimi fark etmiyor bile illa yemin önlerine düşmesi lazım ki yemi fark edip yesin bu balıkları nasıl alıştırabilirim yüzeye gelip yem yemesi için
Bir de Tropical Super Spirulina Forte Tablets aldım onuda yemiyorlar tablet yemi mi anlamıyorlar yoksa beğenmiyorlar mı anlamadım [/QUOTE]
Merhabalar, benim de bir karma Amerikan tankım mevcut ve Severum, EBA (5cm kadardılar ilk aldıklarımda) dahil 2-3 tür Amerikan daha besliyorum. Kolaylık olması açısından ben kendi kullandığım yemleri en son kendi akvaryum tanıtımımdan link olarak size atacağım. İlk olarak biliyorsunuz cikletleriniz omnivor (hem protein hem bitkisel gıdayla beslenen) ve çok genç aktif dönemlerindeler. Bu nedenle ilk olarak dengeli bir besleme ve besleme sıklığı çok önemli. Gelişme döneminde olan balıklarınıza ilk etapta biraz protein ağırlıklı yemler verebilirsiniz (tabi bitkisel de her daim takviye yapılmalı). Gün içinde en az 3 defa (çok genç olduklarından tercihen 4 defa) bu canlıları beslemeniz gerekir, en son akşam da ödül mahiyetinde Tetra Pro Algae, Su Piresi, Tatlı su karidesi (Gammarus) gibi sevdikleri yemleri verebilirsiniz. Dipte olan EBA'lar zamanla rekabetten dolayı su yüzeyine geleceklerdir. Siz yemleme yaparken 2 çeşit yem kullanın, yüzen (floating) ve batan (sinking) tarz yemleri aynı anda karıştırarak verirseniz balık aynı anda iki bölgede olamayacağı için hepsi rahatlıkla beslenmiş olur.
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/120-140lt_akvaryum_kurulumu_icin_tavsiye_k995104_sn2.asp[/URL]
En çok sevdikleri yemler Tetra Pro Algae, Tetramin Crisps, Tropical Red Parrot Granulat, OSI Cichlid Flakes, Tetra Cichlid Sticks. Bir de granül-stick yemlerin tane büyüklüğüne dikkat edin, henüz daha küçük olduklarından tane iriliği 2-3mm'yi geçmesin. Canlılarınızı keyifle büyütmenizi temenni ederim.
Kabukçul Ciklet N.multifasciatus Toplulukları
[B]Kabukçul bir ciklet türü Neolamprologus multifasciatus toplulukları[/B]
Alex Jordan a , Etienne Lein a , Bin Ma a , Aneesh P. H. Bose a, b
a Behavioural Evolution Lab, Max Planck Institute of Animal Behavior, Konstanz, Germany
b Department of Wildlife, Fish, and Environmental Studies, Swedish University of Agricultural Sciences, Umeå, Sweden
Ciklet türü Neolamprologus multifasciatus, Tanganyika Gölü'ndeki en küçük balıklardan biridir, ancak göl tabanının bazı bölgelerine hakim olabilir ve yıllarca süren net üyelere sahip istikrarlı bölgesel gruplar halinde yaşar. Bu balık, binlerce yıl boyunca gölün alkali suları tarafından korunan çok sayıda boş salyangoz kabuğunun biriktiği bölgeler olan 'kabuk yatağı' habitatlarında bulunur. Grup üyeleri, göl tabanından çıkardıkları kabukların içine sığınır ve her biri kendi kabuğunu, çok daha büyük rakiplerine karşı bile şiddetle savunurken, genel grup bölgesini de dışarıdan gelenlere karşı birlikte savunur. Boyu çok küçük olmasına rağmen, bu balık, aşırı nüfus yoğunlukları, avlanma tehditleri, kaynak savunması ve grup içi/grup dışı etkileşimler zemininde çatışma ve iş birliğinin yaşandığı zengin ve karmaşık bir sosyal yaşam sergiler. Bu balıkların varlığı aynı zamanda manzaraya da damgasını vurmakta; kazı çalışmaları göl tabanında kraterli, neredeyse ay yüzeyine benzeyen bir manzara yaratmaktadır; bu da toplumsal düzeyde bölgeselliğin bir sonucudur. Bu gölün kadim sularında bu balıklar son derece aktif, sürekli barınaklarıyla ilgileniyor ve daha büyük taksonlardaki birçok toplumun karmaşıklığı ve inceliğiyle kıyaslanabilecek sosyal etkileşimlerde bulunuyorlar.
Tanganyika Gölü'ndeki en küçük ciklet türü olan Neolamprologus multifasciatus, göl tabanını kaplayabilen bölgesel gruplar halinde yaşar. Popülasyonları on binlerce bireyden oluşabilir ve binlerce yıl boyunca milyonlarca boş Neothauma tanganyicesen türü salyangoz kabuğunun (Viviparidae: Bellamyinae) biriktiği göl tabanındaki bölgeler olan 'kabuk yataklarında' bulunurlar. Gruplar tipik olarak bir baskın erkek, birkaç yetişkin dişi ve yavrularından oluşur ve bazen de bir veya daha fazla yetişkin alt düzey erkekle birlikte yaşarlar (Şekil 1a; Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Sefc, vd., 2022). Bu küçük topluluklar, her biri balıkların kumdan kazdığı bir kabuk kümesinden oluşan sabit bölgelerde yaşarlar. Dişiler ve daha küçük erkekler genellikle ayrı ve örtüşmeyen alanlarda kalırken, baskın erkek grubun işgal ettiği tüm alanda dolaşabilir ve her kabuğu düzenli olarak ziyaret edebilir. Her grup üyesi, uyuduğu, dişi ise yavrularını büyüttüğü ve tehlikelerden korunduğu tek bir 'ev kabuğu' içinde yaşar (Şekil 1b; Bose vd., 2024). Bu tür gruplar 22 bireye kadar oluşabilir (Kawanabe, Hori ve Nagoshi, 1997; Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang vd., 2022; Kohler, 1998) ve yoğun bir şekilde bir araya toplanabilir; bir çalışmada komşu bölgeler arasında ortalama sadece ~30 cm mesafe ölçülmüştür (Şekil 1c). Göl tabanındaki kabukların dağılımı, balıkların nerede yaşayabileceğini ve grup bölgelerini oluşturabileceğini belirler ve yıllar boyunca değişmez veya en azından yavaş değişir. Kabuklar genellikle hemen bitişik veya sadece birkaç santimetre arayla bulunduğundan, bireyler hem grup bölgeleri içinde hem de yakındaki rakip gruplar karşısında yakın yaşamanın yollarını bulmalıdır.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261300171.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261300341.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261300591.jpg[/IMG]
[B]Şekil 1.[/B] (a) Bölgesinde baskın dişi (ortada), baskın erkek (sağ arkada) ve yavrularla birlikte bir N. multifasciatus grubu. (b) Ev kabuğunda bir erkek. (c) Birçok grup bölgesini gösteren kabuk yatağının kraterli manzarası.
Gölde boş salyangoz kabuklarını kullanan birkaç lamprologin türünden biri olan N. multifasciatus'un (Lein & Jordan, 2021) nispeten daha karmaşık sosyal yaşamı, çeşitli gösteri biçimleri ve yarışmalar sırasında gerilimi azaltma dahil olmak üzere daha zengin bir davranış repertuarı ile ilişkilidir (Choi & Jordan, 2025). Her bölgesel grup içindeki üyeleri katı bir hiyerarşi tanımlar. Baskın erkekler, maksimum 30 mm büyüklüğe ulaşabilirler (Şekil 2) ve her zaman en büyük balıklardır ve daha küçük toplum üyelerine hükmederken, özellikle dışarıdan gelen erkeklere karşı oldukça agresiftirler (Gübel vd., 2021). Birlikte yaşayan dişiler de bir boyut hiyerarşisi sergiler ve daha büyük, daha agresif dişiler sosyal olarak diğer dişilere göre baskındır. Bu hiyerarşi, diğer yönlerin yanı sıra, her balığın içinde yaşadığı kabuğun kalitesiyle ilgilidir, çünkü birçok kabuk çok kırıktır ve kullanılamaz durumdadır (Bose vd., 2024). Baskın erkek tipik olarak grubun bölgesindeki en büyük ve en sağlam kabuğu işgal ederken, diğer erkekler ve dişiler daha küçük ve daha az sağlam kabukları işgal eder ve yavrular en küçük kabukları veya aralarındaki çatlakları işgal eder (Bose vd., 2020, 2024). Kaynak ve alan sınırlaması, komşu grupların varlığı nedeniyle grup bölge sınırlarının kolayca genişletilememesi gerçeğiyle daha da kötüleşiyor (bir ‘doymuş yaşam alanı’; Jordan vd., 2016).
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261301581.jpg[/IMG]
[B]Şekil 2.[/B] Kabukçul ciklet türü N. multifasciatus, diğer adıyla ‘multis’, Tanganyika Gölü'nde yaklaşık 25-30 mm uzunluğunda.
Kabukçul canlı habitatlarında barınak sınırlaması paradoksal görünebilir çünkü ilk bakışta kabuk bulunabilirliği sınırlayıcı değil gibi görünüyor, kabuklu yataklarında 400'den fazla kabuk/m² bulunuyor (Soreghan vd., 2024), ancak vahşi doğadaki gruplar sürekli olarak esaret altındaki gruplardan daha küçüktür (Jordan vd., 2016). Laboratuvar deneyleri daha büyük bir bölgeye sahip olmanın açık faydalarını göstermiştir; esaret altındaki gruplara deneysel olarak ek kabuklar eklendiğinde, baskın erkek dişiler için daha çekici hale gelir (Schradin & Lamprecht, 2000, 2002). Bununla birlikte, doğal koşullar altında bölge genişlemesine karşı çıkan iki ana güç olduğu görülmektedir. Birincisi, artan kabuk kaynakları aynı zamanda komşu erkeklerden gelen saldırganlığı da artırır, potansiyel olarak erkeğin kaynak tutma potansiyelini aşmaya karşı bir tür sosyal denetim olarak (Jordan vd., 2016). Bölgedeki kabuk sayısının artmasının ikinci ve muhtemelen daha derin maliyeti, türün daha büyük rakiplerine karşı bölge kaybı riskinin önemli ölçüde artması şeklinde ortaya çıkar. Lepidiolamprologus attenuatus türü de aynı şekilde kabukları işgal eder, ancak görünüşe göre bu kabukları kendileri açıp temizleyemez ve kaynak tutma potansiyelini aşan yuvalara çekiliyor gibi görünmektedir (Jordan vd., 2016). Bu daha büyük heterospesifikler (farklı türler), genişletilmiş bölgelerdeki tüm grup üyelerini kovar veya öldürür ve kaynaklar sınırsız görünse bile bölge büyüklüğünde açık bir sınırlama olduğunu gösterir.
Bölge ve sınır çatışmaları, bu balıkların sosyal yaşamlarında ön plandadır. Baskın erkekler, tipik olarak ~200 cm²'ye kadar uzanan grubun tüm bölgesel alanını dolaşır ve savunurken, diğer grup üyeleri büyük ölçüde kendi bireysel bölgeleriyle sınırlı kalır. Dişiler tarafından tutulan bölgeler örtüşmez ve genel grup bölgesinde ayrı sektörler oluşturur (Bose vd., 2021). Bununla birlikte, birden fazla üye, grup bölgesine giren davetsiz misafirlere karşı savunmaya katılabilir ve grup güvenliğini sağlamak için bunu saniyeler içinde yapmak zorundadır; bu tepki genellikle baskın erkek tarafından ve yaklaşan davetsiz misafire en yakın olan bireyin bölgesi tarafından organize edilir (Gübel vd., 2021). Grup bölgesinde, bir dişi diğerinin alanına girdiğinde, özellikle de genç yavrular da mevcut olduğunda, dişi-dişi çatışmaları sıklıkla ortaya çıkar ve bu olduğunda baskın erkek genellikle dişilerden birine saldırarak veya aralarına yerleşerek müdahale eder; görünüşe göre çatışmayı yatıştırmak için ('barış koruma davranışı' ile tutarlı; Bose vd., 2021; Schradin & Lamprecht, 2000). Grup içi saldırgan mücadelelerin, özellikle akraba olmayan dişiler arasında, yuva kabukları birbirine en yakın konumda olan balıklar arasında daha sık meydana geldiği görülmektedir (Bose ve ark., 2023) ve bu mücadeleler genellikle açık saldırganlıktan ziyade ritüelleştirilmiş gösteriler şeklinde ifade edilir; ancak bu durum, yüzgeçlerin yırtılmasına ve açık yaralara yol açan ısırmalara kadar tırmanabilir. Bununla birlikte, N. multifasciatus türü balıklar, çatışmaları doğrudan veya diğer grup üyelerinin barışı koruma çabaları yoluyla çözebilir ve böylece küçük alanlarda birlikte yaşayabilirler. Ancak, tipik topluluklardaki bozulmalar bu kalıpları değiştirebilir; laboratuvar çalışmaları, baskın bir erkek ölürse ve hemen yerine yeni bir erkek gelmezse, dişiler arasında kabuklar ve bireysel bölge alanı üzerindeki iç çekişmelerin bazı dişilerin diğerlerini gruptan kovmasına yol açacağını göstermiştir (Schradin & Lamprecht, 2000). Ancak vahşi doğada, aynı grup bölgesinden veya komşu bir bölgeden gelen ast bir erkeğin baskın hale gelmesi veya alternatif olarak dişilerin komşu bir gruba dahil olması muhtemeldir (Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang, vd., 2022).
Çoğu bölgesel grup istikrarlıdır ve aylarca, muhtemelen yıllarca ve hatta belki de balıkların yaşam sürelerinden daha uzun süre aynı yerde varlığını sürdürür (sagittal otolitlerin yaşlandırılması, vahşi doğada bazı erkeklerin en az 10 yıl yaşadığını tahmin etmektedir; Bose vd., 2025). Avlanma veya içsel baskınlık değişimi nedeniyle üyelik değişebilse de, bir grubun konumu ve baba soyu, alt kademedeki erkeklerin grup içi yükselişi nedeniyle bozulmadan kalır. Bu istikrar muhtemelen ekolojik olarak kısıtlanmış dağılım ve bölgesel miras tarafından desteklenmektedir. Ortalama olarak, erkekler kendi grupları içinde (ortalama akrabalık 0,23 ± 0,27) dişilerden daha yakın akrabadır (ortalama akrabalık 0,045 ± 0,15; Bose, Koch vd., 2022). Erkekler ayrıca yakındaki gruplardaki diğer erkeklerle de yüksek akrabalık gösterirler, ancak bu sadece ~2 m uzaklığa kadar geçerlidir. Bu durum, erkeklerin oldukça yerleşik olduklarını, potansiyel olarak doğdukları grup bölgesini miras aldıklarını ve grup bölgelerinin ekolojik bir miras biçimi olarak nesiller boyunca devam edebileceğini düşündürmektedir. Dişiler yeni gruplara daha kolay göç ederler, ancak onlar bile komşu bölgelerden daha uzağa (yani 2 m'den daha uzağa) dağılmakta zorlanabilirler (Bose, Koch, vd., 2022). Bu küçük balıkların kabuklarından uzaklaştıklarında avlanmaya karşı savunmasız oldukları göz önüne alındığında, uzun mesafeli dağılım muhtemelen son derece nadirdir (vahşi doğada genç bir balık ile ebeveyni arasında bugüne kadar ölçülen en uzak mesafe ~4,5 m'dir; Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang, vd., 2022). Kaynak bulunabilirliği, dişilerin göç etme olasılığının daha yüksek olması nedeniyle dişi ağırlıklı dağılımın arkasındaki motivasyon kaynağı gibi görünmektedir (Schradin & Lamprecht, 2000). Dişiler ayrıca göç ederken erkeklere göre daha az dirençle karşılaşırlar; yerleşik dişiler yeni gelen dişilerin girişine agresif bir şekilde direnmeye çalışsalar da, baskın erkek genellikle bu savunmayı bastırmak için müdahale eder (Gübel vd., 2021). Şu anda kaç genç bireyin nihayetinde dağılmaya çalıştığı, yeni bir grup tarafından kabul edilme olasılıkları veya bireylerin yaşamları boyunca birden fazla kez dağılıp dağılmadıkları bilinmemektedir.
Yoğun ekolojik kısıtlamalar altında yaşamanın bir sonucu olarak, grup üyelerinin gruplarının dışında üreme fırsatları çok sınırlıdır ve neredeyse tüm yavrular baskın erkek tarafından dünyaya getirilir (Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang vd., 2022), bu da ast erkeklerin gruplarında mevcut daha yüksek hiyerarşi pozisyonları için sıraya girmesine neden olur. Ancak, popülasyonların genetik yapısı bize erkeklerin en azından ara sıra göç ettiğini gösteriyor; Jordan ve ark. (2016), bireysel erkeklerin kendi bölgelerini kurmaya veya komşu gruplara geçmeye çalıştıklarını gözlemlemiştir. Önce bölgelerinin dışına kısa bir mesafe yüzerek başlarlar ve yakındaki bir kabuğu yavaşça kazarlar, ancak başlangıçta tehlike yaklaştığında doğdukları bölgeye geri dönerler (Jordan ve ark., 2016). Bir kabuğu boşalttıktan sonra, muhtemelen bölge kalitesini artırmak ve dişileri çekmek için ek kabuklar kazmaya başlarlar; dişiler de daha sonra ek kabuklar kazmaya başlayabilirler. Bununla birlikte, bu süreç büyük riskler taşıyor gibi görünüyor ve bu yeni oluşan gruplar genellikle haftalar içinde ortadan kayboluyor, muhtemelen çevredeki bölgesel grupların avlanmasına veya saldırganlığına kurban gidiyorlar. Bu nedenle, ast erkekler, baskın bir erkekle birlikte yaşamak ve onun bölgesindeki değerli alanı işgal etmek için dağılma fırsatı veya avlanma riskiyle sınırlı gibi görünüyor; baskın erkeklerin buna neden tahammül ettiğini anlamak için gelecekteki araştırmalara ihtiyaç vardır. Alt kademedeki erkeklerin doğrudan ebeveynlik dışı bakım sağlamadığı görülse de, bir gruptaki varlıkları akraba seçimi (baskın erkekle akraba olduklarında) veya akraba olmayan türdeşlere, yumurta avcılarına veya bölgesel farklı türlere karşı artan savunma kapasitesi gibi diğer grup düzeyindeki süreçler nedeniyle tolere edilebilir; ayrıca avlanma oranının azalması veya artan tetikte olma gibi potansiyel faydalar da varlıklarının getirdiği maliyetleri dengeleyebilir.
Neolamprologus multifasciatus türü de işbirliği yapar, ancak çoğu durumda bu davranışlar "özgeci" olmaktan ziyade "karşılıklı yarar sağlayan" olarak sınıflandırılabilir. Önceki literatürde N. multifasciatus'un işbirlikçi bir üreyici olduğu belirtilmiş olsa da, son on yıldaki yoğun gözlemler, anne dışında hiçbir bireyin yavrularına baktığına dair hiçbir kanıt ortaya koymamıştır; yavrular kendi kabuklarını bulacak yaşa gelene kadar annelerinin kabuğunda kalırlar. Tüm grup üyeleri, davetsiz misafirlere karşı ortak savunmanın yanı sıra, zamanla biriken kumu temizleyerek kendi alanlarının bakımına da katılırlar, ancak her balık kendi ev kabuğunun etrafındaki alanı temizlemeye odaklanır. Kum ağızla alınır ve daha sonra grup bölgesinin sınırları boyunca tükürülerek kendileri ile komşu sosyal gruplar arasında kum sırtları veya tampon bölgeler oluşturulur (ancak bazen grup üyeleri birbirlerine de kum tükürürler; bu, gelecekte dikkat edilmesi gereken potansiyel olarak rekabetçi bir davranıştır). Araştırmalar devam ederken, mevcut değerlendirmemize göre bu balıklar da 'çoklu göz etkisi'nden faydalanıyor; daha büyük yırtıcıların av olarak genç balıkları ararken bölgelerinden geçerken oluşturdukları tehditleri tespit etmek için sosyal ipuçlarını kullanıyor ve belki de grup üyelerini görsel alanları en üst düzeye çıkaracak düzenlemelerde konumlandırıyorlar.
'Sevgili Düşman' etkisini araştıran deneylerden, bölgesel saldırganlığın grup bölgesinin sınırlarında aşinalıktan etkilendiği açıktır: bilinen komşular her iki cinsiyet tarafından da minimum saldırganlıkla tolere edilirken, yabancı komşulara fiziksel saldırıda bulunulmaktadır (Lein vd., 2025). Bununla birlikte, tanıdık komşular bile bölgesel sınırları ihlal ettiklerinde yoğun bir saldırganlıkla karşılanmaktadır. Bu nedenle, N. multifasciatus'un bireyleri tanıdığı ve diğer bölgesel gruplara ait bilinen ve bilinmeyen bireylere karşı belirli tolerans kurallarına sahip olduğu, gelişmiş sosyo-bilişsel becerilere sahip olduğunu gösterdiği açıktır. Bireylerin birbirlerini nasıl ayırt ettikleri mekanizmaları iyi bilinmemektedir, ancak ilgili türlerden elde edilen kanıtlar, vücutta veya yüzde görsel işaretlerin kullanıldığını göstermektedir (Kohda vd., 2015). Gerçekten de, türlere adlarını veren bireysel çizgili desen (multifasciatus 'çok çizgili' anlamına gelir), her bir topluluğun üyelerini tanımada yararlı bir ipucu olabilir. Bu türde başkalarını kategorize etmede ve sosyal iletişimde kullanılan duyusal modaliteleri araştıran gelecekteki çalışmalar, topluluklarının sürdürülmesinin altında yatan mekanizma hakkında çok şey ortaya çıkaracaktır.
Tanganyika Gölü cikletlerinin karmaşık ve çeşitli sosyal yaşamlarına ilişkin ampirik veriler hızla birikmektedir ve bu türler, toplumsal evrimi incelemek için mükemmel bir model olarak öne sürülmüştür (Lein & Jordan, 2021). Kabukta yaşayan lamprologinler arasında, N. multifasciatus, sosyal ve davranışsal evrimi incelemek için en önemli adaylardan biridir. Bir popülasyon içinde, yeni bölgeler kurmaya çalışan tek erkeklerden, bir avuç kabuğu savunan çiftleşmiş üreme bireylerine, hatta nesillerin örtüştüğü büyük gruplara kadar grup yapısında büyük bir çeşitlilik olabilir. Gelecekteki çalışmalar, bu varyasyonu kullanarak, farklı sosyal karmaşıklık seviyelerinde yaşayan bireyler arasındaki davranış repertuarındaki farklılıklardan, sosyal deneyimdeki farklılıklarla ilişkili nöroanatomideki değişikliklere kadar (örneğin Ma vd., 2025) tek bir sürekli popülasyon içinde inceleme yaparak toplumların ve sosyal yaşamın birçok yönünü keşfedebilir. Bu tür laboratuvarda kolayca tutulabildiği için, deneyler vahşi doğada değişkenlik gösterdiği bilinen sosyal yapısal ve ekolojik faktörleri de manipüle edebilir ve davranışsal varyasyonların maliyetlerini ve faydalarını kontrollü bir şekilde aydınlatabilir. Bu türün aşırı derecede yerleşikliği vardır ve bu nedenle hayvan duruşu ve hareket takibine yönelik modern yaklaşımlar saha ortamlarında uygulanabilir (Bose vd., 2021; Francisco vd., 2020), ekolojik ve evrimsel süreçlerin yerleşik analizini modern nicel tekniklerle birleştirebilir ve sosyal birimlerin uzun vadeli istikrarı nedeniyle aylar hatta yıllar boyunca gerçekleştirilebilir. Her bireyin kendine özgü bir çizgi deseni taşıması nedeniyle, bireyleri yakalamaya veya başka şekilde manipüle etmeye gerek kalmadan (yeterli video çözünürlüğü sağlandığında) otomatik tanımlama da mümkündür; bu da uzun süreler boyunca doğal sosyal etkileşimler hakkında veri toplamak için neredeyse mükemmel bir sistem sağlar.
Genel olarak, 'multis' (yani N. multifasciatus) hakkındaki mevcut bilgiler, bu türün kaynak bulunabilirliği ve avlanma riskiyle sınırlı bir ortamda yaşayan, oldukça mücadeleci, sosyal bir balık olduğunu ortaya koymaktadır. Bu küçük tür, kabuk kazma yoluyla ortamı değiştirerek habitatında büyük değişiklikler yapabilir ve uzun süreli bölgeleri sonraki nesillere aktarabilir. Uzak bir gölde yaşayan mütevazı bir balık olmasına rağmen, N. multifasciatus bize hayvanlar alemindeki diğer türlerle karşılaştırmak ve incelemek için canlı ve elverişli bir sistem sunmakta ve hayvan topluluklarının evrimi ve ekolojisi hakkında yeni bilgiler üretmeye devam etmektedir.
[B]Referanslar[/B]
Bose, A. P. H., Brodin, T., Katongo, C., Mabo, L., & Jordan, A. (2024). How can we measure resource quality when resources differ in many ways? Deconstructing shelter quality in a social fish. Ecology and Evolution, 14(8), Article e70146.
Bose, A. P. H., Dabernig-Heinz, J., Koch, L., Grimm, J., Lang, S., Hegedüs B., Banda, T., Makasa, L., Jordan, A., & Sefc, K. M. (2022). Parentage analysis across age cohorts reveals sex differences in reproductive skew in a group-living cichlid fish,- Neolamprologus multifasciatus. Molecular Ecology, 31, 2418—2434.
Bose, A. P. H., Dabernig-Heinz, J., Koch, L., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2022). Patterns of sex-biased dispersal are consistent with social and ecological constraints in a group-living cichlid fish. BMC Ecology and Evolution, 22, Article 21.
Bose, A. P. H., Dabernig-Heinz, J., Oberkofler, J., Koch, L., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2023). Aggression and spatial positioning of kin and non-kin fish in social groups. Behavioral Ecology, 34(4), 673—681.
Bose, A. P. H., Dunster, B., Henshaw, J., Koch, L., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2025). Habitat differences in resource density and distribution affect ecology and life history of a landscape-modifying fish. Molecular Ecology, Early View, 34 (22), Article e70145.
Bose, A. P. H., Koch, L., Dabernig-Heinz, J. D., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2022). Patterns of sex-biased dispersal are consistent with social and ecological constraints in a group-living cichlid fish. BMC Ecology and Evolution, 22, 21.
Bose, A. P. H., Nührenberg, P., & Jordan, A. (2021). Female—female conflict is higher during periods of parental care in a group-living cichlid fish. Animal Behaviour,182,91-105.
Bose, A. P. H., Windorfer, J., B ohm, € A., Ronco, F., Indermaur, A., Salzburger, W., & Jordan, A. (2020). Structural manipulations of a shelter resource reveal underlying preference functions in a shell-dwelling cichlid fish. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 287(1927), Article 20200127.
Choi, N., & Jordan, A. (2025). Behavioural morphospaces reveal the evolution of shared elements into diverse repertoires (Manuscript in preparation). Francisco, F., Nührenberg, P., & Jordan, A. (2020). High-resolution, non-invasive animal tracking and reconstruction of local environment in aquatic systems. Movement Ecology, 8, 27.
Gübel, J., Bose, A. P. H., & Jordan, A. (2021). Social and spatial conflict drive resident aggression toward outsiders in a group-living fish. Behavioral Ecology, 32, 826—834.
Jordan, L. A., Maguire, S. M., Hofmann, H. A., & Kohda, M. (2016). The social and ecological costs of an ‘over-extended’ phenotype. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 283(1822), Article 20152359.
Kawanabe, H., Hori, M., & Nagoshi, M. (1997). Fish communities in Lake Tanganyika. Kyoto University Press. Kohda, M., Jordan, L. A., Hotta, T., Kosaka, N., Karino, K., Tanaka, H., Taniyama, M., & Takeyama, T. (2015). Facial recognition in a group-living cichlid fish. PLoS One, 10(11), Article e0142552.
Kohler, U. (1998). Zur Struktur und Evolution des Sozialsystems von Neolamprologus multifasciatus (Cichlidae, Pisces), dem kleinsten Schneckenbuntbarsch des Tanganjikasees. Max-Planck Institut für Verhaltensphysiologie.
Lein, E., & Jordan, A. (2021). Studying the evolution of social behaviour in one of Darwin’s Dreamponds: A case for the lamprologine shell-dwelling cichlids. Hydrobiologia, 848(16), 3699—3726.
Lein, E., Olofsson, R., Klenk, H., Dunster, B., Schwarz, N., Choi, N., Carpetis, N., Makasa, L., Bose, A. P. H., & Jordan, A. (2025). Threat-sensitive expression of the dear enemy effect: Contextual modulation of aggression in a territorial cichlid (Manuscript in preparation).
Ma, B., Bose, A. P. H., Dunster, B., Zhu, B., Lein, E., Li, W. W., & Jordan, A. (2025). Social fish have larger brains and greater relative telencephalon sizes: Support for the social brain hypothesis from wild, intraspecific comparisons. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 292(2057), Article 20251169.
Schradin, C., & Lamprecht, J. (2000). Female-biased immigration and male peacekeeping in groups of the shell-dwelling cichlid fish Neolamprologus multifasciatus. Behavioral Ecology and Sociobiology, 48(3), 236—242.
Schradin, C., & Lamprecht, J. (2002). Causes of female emigration in the groupliving cichlid fish Neolamprologus multifasciatus. Ethology, 108, 237—248.
Soreghan, M., Cohen, A., McGlue, M., Yeager, K., Ryan, E., Johns, A., & Kimirei, I. (2024). Impacts of anthropogenic sedimentation on shell-bed habitats in Lake Tanganyika, Africa. Journal of Great Lakes Research, 50(3), Article 102325.
[B]İlgili ve Benzer Diğer Makaleler[/B]
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/bir_grup_%E2%80%98topluluk_community%E2%80%99_tank_cikleti_k1005326.asp[/URL]- 20 Ocak 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/tuzlu_su_cikletleri_k1006021.asp[/URL] - 10 Şubat 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/ciklet_baliklarinin_cesitliligi_k1007966.asp[/URL] - 17 Mart 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/aldatan_ve_aldatilan_cikletler_k1008761.asp[/URL] - 15 Nisan 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/mutant_erkeklere_saldiran_disi_cikletler_k1009421.asp[/URL] - 13 Mayıs 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/malawi_ciklet_sari_prenses_gelisim_asamalari_k1010164.asp[/URL] - 18 Haziran 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/bazi_dogu_afrika_cikletlerindeki_cizgisel_kaliplar_k1010519.asp?PID=6095238#scrl6095238[/URL]- 14 Temmuz 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/125_milyon_yil_oncesinden_bir_ciklet_k1010985.asp[/URL] - 12 Ağustos 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/kesfedilen_10_milyon_yillik_3_ciklet_turu_k1012424.asp[/URL] - 11 Eylül 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/orta_amerika_cikleti_erkek_midaslarda_bas_horgucu_k1012889.asp[/URL] - 15 Ekim 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/gamerika_cikleti_geophaguslarda_diyet-morfoloji_k1013489.asp[/URL] - 19 Kasım 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/baska_baliklarin_pullariyla_beslenen_bir_ciklet_k1013970.asp[/URL] - 16 Aralık 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/ekstremofil_bir_ciklette_eko-morfolojik_degisimler_k1014378.asp[/URL] - 14 Ocak 2026
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/karisik_komsu_ciklet_turlerinden_ortaklasa_savunma_k1014986.asp[/URL] - 18 Şubat 2026
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/oamerika_krater_golu_cikletlerinde_panmiksi_k1015368.asp[/URL] - 10 Mart 2026[EDIT]Orhan76,2026-04-14 13:20:30[/EDIT]
[B]Kabukçul bir ciklet türü Neolamprologus multifasciatus toplulukları[/B]
Alex Jordan a , Etienne Lein a , Bin Ma a , Aneesh P. H. Bose a, b
a Behavioural Evolution Lab, Max Planck Institute of Animal Behavior, Konstanz, Germany
b Department of Wildlife, Fish, and Environmental Studies, Swedish University of Agricultural Sciences, Umeå, Sweden
Ciklet türü Neolamprologus multifasciatus, Tanganyika Gölü'ndeki en küçük balıklardan biridir, ancak göl tabanının bazı bölgelerine hakim olabilir ve yıllarca süren net üyelere sahip istikrarlı bölgesel gruplar halinde yaşar. Bu balık, binlerce yıl boyunca gölün alkali suları tarafından korunan çok sayıda boş salyangoz kabuğunun biriktiği bölgeler olan 'kabuk yatağı' habitatlarında bulunur. Grup üyeleri, göl tabanından çıkardıkları kabukların içine sığınır ve her biri kendi kabuğunu, çok daha büyük rakiplerine karşı bile şiddetle savunurken, genel grup bölgesini de dışarıdan gelenlere karşı birlikte savunur. Boyu çok küçük olmasına rağmen, bu balık, aşırı nüfus yoğunlukları, avlanma tehditleri, kaynak savunması ve grup içi/grup dışı etkileşimler zemininde çatışma ve iş birliğinin yaşandığı zengin ve karmaşık bir sosyal yaşam sergiler. Bu balıkların varlığı aynı zamanda manzaraya da damgasını vurmakta; kazı çalışmaları göl tabanında kraterli, neredeyse ay yüzeyine benzeyen bir manzara yaratmaktadır; bu da toplumsal düzeyde bölgeselliğin bir sonucudur. Bu gölün kadim sularında bu balıklar son derece aktif, sürekli barınaklarıyla ilgileniyor ve daha büyük taksonlardaki birçok toplumun karmaşıklığı ve inceliğiyle kıyaslanabilecek sosyal etkileşimlerde bulunuyorlar.
Tanganyika Gölü'ndeki en küçük ciklet türü olan Neolamprologus multifasciatus, göl tabanını kaplayabilen bölgesel gruplar halinde yaşar. Popülasyonları on binlerce bireyden oluşabilir ve binlerce yıl boyunca milyonlarca boş Neothauma tanganyicesen türü salyangoz kabuğunun (Viviparidae: Bellamyinae) biriktiği göl tabanındaki bölgeler olan 'kabuk yataklarında' bulunurlar. Gruplar tipik olarak bir baskın erkek, birkaç yetişkin dişi ve yavrularından oluşur ve bazen de bir veya daha fazla yetişkin alt düzey erkekle birlikte yaşarlar (Şekil 1a; Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Sefc, vd., 2022). Bu küçük topluluklar, her biri balıkların kumdan kazdığı bir kabuk kümesinden oluşan sabit bölgelerde yaşarlar. Dişiler ve daha küçük erkekler genellikle ayrı ve örtüşmeyen alanlarda kalırken, baskın erkek grubun işgal ettiği tüm alanda dolaşabilir ve her kabuğu düzenli olarak ziyaret edebilir. Her grup üyesi, uyuduğu, dişi ise yavrularını büyüttüğü ve tehlikelerden korunduğu tek bir 'ev kabuğu' içinde yaşar (Şekil 1b; Bose vd., 2024). Bu tür gruplar 22 bireye kadar oluşabilir (Kawanabe, Hori ve Nagoshi, 1997; Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang vd., 2022; Kohler, 1998) ve yoğun bir şekilde bir araya toplanabilir; bir çalışmada komşu bölgeler arasında ortalama sadece ~30 cm mesafe ölçülmüştür (Şekil 1c). Göl tabanındaki kabukların dağılımı, balıkların nerede yaşayabileceğini ve grup bölgelerini oluşturabileceğini belirler ve yıllar boyunca değişmez veya en azından yavaş değişir. Kabuklar genellikle hemen bitişik veya sadece birkaç santimetre arayla bulunduğundan, bireyler hem grup bölgeleri içinde hem de yakındaki rakip gruplar karşısında yakın yaşamanın yollarını bulmalıdır.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261300171.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261300341.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261300591.jpg[/IMG]
[B]Şekil 1.[/B] (a) Bölgesinde baskın dişi (ortada), baskın erkek (sağ arkada) ve yavrularla birlikte bir N. multifasciatus grubu. (b) Ev kabuğunda bir erkek. (c) Birçok grup bölgesini gösteren kabuk yatağının kraterli manzarası.
Gölde boş salyangoz kabuklarını kullanan birkaç lamprologin türünden biri olan N. multifasciatus'un (Lein & Jordan, 2021) nispeten daha karmaşık sosyal yaşamı, çeşitli gösteri biçimleri ve yarışmalar sırasında gerilimi azaltma dahil olmak üzere daha zengin bir davranış repertuarı ile ilişkilidir (Choi & Jordan, 2025). Her bölgesel grup içindeki üyeleri katı bir hiyerarşi tanımlar. Baskın erkekler, maksimum 30 mm büyüklüğe ulaşabilirler (Şekil 2) ve her zaman en büyük balıklardır ve daha küçük toplum üyelerine hükmederken, özellikle dışarıdan gelen erkeklere karşı oldukça agresiftirler (Gübel vd., 2021). Birlikte yaşayan dişiler de bir boyut hiyerarşisi sergiler ve daha büyük, daha agresif dişiler sosyal olarak diğer dişilere göre baskındır. Bu hiyerarşi, diğer yönlerin yanı sıra, her balığın içinde yaşadığı kabuğun kalitesiyle ilgilidir, çünkü birçok kabuk çok kırıktır ve kullanılamaz durumdadır (Bose vd., 2024). Baskın erkek tipik olarak grubun bölgesindeki en büyük ve en sağlam kabuğu işgal ederken, diğer erkekler ve dişiler daha küçük ve daha az sağlam kabukları işgal eder ve yavrular en küçük kabukları veya aralarındaki çatlakları işgal eder (Bose vd., 2020, 2024). Kaynak ve alan sınırlaması, komşu grupların varlığı nedeniyle grup bölge sınırlarının kolayca genişletilememesi gerçeğiyle daha da kötüleşiyor (bir ‘doymuş yaşam alanı’; Jordan vd., 2016).
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/140420261301581.jpg[/IMG]
[B]Şekil 2.[/B] Kabukçul ciklet türü N. multifasciatus, diğer adıyla ‘multis’, Tanganyika Gölü'nde yaklaşık 25-30 mm uzunluğunda.
Kabukçul canlı habitatlarında barınak sınırlaması paradoksal görünebilir çünkü ilk bakışta kabuk bulunabilirliği sınırlayıcı değil gibi görünüyor, kabuklu yataklarında 400'den fazla kabuk/m² bulunuyor (Soreghan vd., 2024), ancak vahşi doğadaki gruplar sürekli olarak esaret altındaki gruplardan daha küçüktür (Jordan vd., 2016). Laboratuvar deneyleri daha büyük bir bölgeye sahip olmanın açık faydalarını göstermiştir; esaret altındaki gruplara deneysel olarak ek kabuklar eklendiğinde, baskın erkek dişiler için daha çekici hale gelir (Schradin & Lamprecht, 2000, 2002). Bununla birlikte, doğal koşullar altında bölge genişlemesine karşı çıkan iki ana güç olduğu görülmektedir. Birincisi, artan kabuk kaynakları aynı zamanda komşu erkeklerden gelen saldırganlığı da artırır, potansiyel olarak erkeğin kaynak tutma potansiyelini aşmaya karşı bir tür sosyal denetim olarak (Jordan vd., 2016). Bölgedeki kabuk sayısının artmasının ikinci ve muhtemelen daha derin maliyeti, türün daha büyük rakiplerine karşı bölge kaybı riskinin önemli ölçüde artması şeklinde ortaya çıkar. Lepidiolamprologus attenuatus türü de aynı şekilde kabukları işgal eder, ancak görünüşe göre bu kabukları kendileri açıp temizleyemez ve kaynak tutma potansiyelini aşan yuvalara çekiliyor gibi görünmektedir (Jordan vd., 2016). Bu daha büyük heterospesifikler (farklı türler), genişletilmiş bölgelerdeki tüm grup üyelerini kovar veya öldürür ve kaynaklar sınırsız görünse bile bölge büyüklüğünde açık bir sınırlama olduğunu gösterir.
Bölge ve sınır çatışmaları, bu balıkların sosyal yaşamlarında ön plandadır. Baskın erkekler, tipik olarak ~200 cm²'ye kadar uzanan grubun tüm bölgesel alanını dolaşır ve savunurken, diğer grup üyeleri büyük ölçüde kendi bireysel bölgeleriyle sınırlı kalır. Dişiler tarafından tutulan bölgeler örtüşmez ve genel grup bölgesinde ayrı sektörler oluşturur (Bose vd., 2021). Bununla birlikte, birden fazla üye, grup bölgesine giren davetsiz misafirlere karşı savunmaya katılabilir ve grup güvenliğini sağlamak için bunu saniyeler içinde yapmak zorundadır; bu tepki genellikle baskın erkek tarafından ve yaklaşan davetsiz misafire en yakın olan bireyin bölgesi tarafından organize edilir (Gübel vd., 2021). Grup bölgesinde, bir dişi diğerinin alanına girdiğinde, özellikle de genç yavrular da mevcut olduğunda, dişi-dişi çatışmaları sıklıkla ortaya çıkar ve bu olduğunda baskın erkek genellikle dişilerden birine saldırarak veya aralarına yerleşerek müdahale eder; görünüşe göre çatışmayı yatıştırmak için ('barış koruma davranışı' ile tutarlı; Bose vd., 2021; Schradin & Lamprecht, 2000). Grup içi saldırgan mücadelelerin, özellikle akraba olmayan dişiler arasında, yuva kabukları birbirine en yakın konumda olan balıklar arasında daha sık meydana geldiği görülmektedir (Bose ve ark., 2023) ve bu mücadeleler genellikle açık saldırganlıktan ziyade ritüelleştirilmiş gösteriler şeklinde ifade edilir; ancak bu durum, yüzgeçlerin yırtılmasına ve açık yaralara yol açan ısırmalara kadar tırmanabilir. Bununla birlikte, N. multifasciatus türü balıklar, çatışmaları doğrudan veya diğer grup üyelerinin barışı koruma çabaları yoluyla çözebilir ve böylece küçük alanlarda birlikte yaşayabilirler. Ancak, tipik topluluklardaki bozulmalar bu kalıpları değiştirebilir; laboratuvar çalışmaları, baskın bir erkek ölürse ve hemen yerine yeni bir erkek gelmezse, dişiler arasında kabuklar ve bireysel bölge alanı üzerindeki iç çekişmelerin bazı dişilerin diğerlerini gruptan kovmasına yol açacağını göstermiştir (Schradin & Lamprecht, 2000). Ancak vahşi doğada, aynı grup bölgesinden veya komşu bir bölgeden gelen ast bir erkeğin baskın hale gelmesi veya alternatif olarak dişilerin komşu bir gruba dahil olması muhtemeldir (Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang, vd., 2022).
Çoğu bölgesel grup istikrarlıdır ve aylarca, muhtemelen yıllarca ve hatta belki de balıkların yaşam sürelerinden daha uzun süre aynı yerde varlığını sürdürür (sagittal otolitlerin yaşlandırılması, vahşi doğada bazı erkeklerin en az 10 yıl yaşadığını tahmin etmektedir; Bose vd., 2025). Avlanma veya içsel baskınlık değişimi nedeniyle üyelik değişebilse de, bir grubun konumu ve baba soyu, alt kademedeki erkeklerin grup içi yükselişi nedeniyle bozulmadan kalır. Bu istikrar muhtemelen ekolojik olarak kısıtlanmış dağılım ve bölgesel miras tarafından desteklenmektedir. Ortalama olarak, erkekler kendi grupları içinde (ortalama akrabalık 0,23 ± 0,27) dişilerden daha yakın akrabadır (ortalama akrabalık 0,045 ± 0,15; Bose, Koch vd., 2022). Erkekler ayrıca yakındaki gruplardaki diğer erkeklerle de yüksek akrabalık gösterirler, ancak bu sadece ~2 m uzaklığa kadar geçerlidir. Bu durum, erkeklerin oldukça yerleşik olduklarını, potansiyel olarak doğdukları grup bölgesini miras aldıklarını ve grup bölgelerinin ekolojik bir miras biçimi olarak nesiller boyunca devam edebileceğini düşündürmektedir. Dişiler yeni gruplara daha kolay göç ederler, ancak onlar bile komşu bölgelerden daha uzağa (yani 2 m'den daha uzağa) dağılmakta zorlanabilirler (Bose, Koch, vd., 2022). Bu küçük balıkların kabuklarından uzaklaştıklarında avlanmaya karşı savunmasız oldukları göz önüne alındığında, uzun mesafeli dağılım muhtemelen son derece nadirdir (vahşi doğada genç bir balık ile ebeveyni arasında bugüne kadar ölçülen en uzak mesafe ~4,5 m'dir; Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang, vd., 2022). Kaynak bulunabilirliği, dişilerin göç etme olasılığının daha yüksek olması nedeniyle dişi ağırlıklı dağılımın arkasındaki motivasyon kaynağı gibi görünmektedir (Schradin & Lamprecht, 2000). Dişiler ayrıca göç ederken erkeklere göre daha az dirençle karşılaşırlar; yerleşik dişiler yeni gelen dişilerin girişine agresif bir şekilde direnmeye çalışsalar da, baskın erkek genellikle bu savunmayı bastırmak için müdahale eder (Gübel vd., 2021). Şu anda kaç genç bireyin nihayetinde dağılmaya çalıştığı, yeni bir grup tarafından kabul edilme olasılıkları veya bireylerin yaşamları boyunca birden fazla kez dağılıp dağılmadıkları bilinmemektedir.
Yoğun ekolojik kısıtlamalar altında yaşamanın bir sonucu olarak, grup üyelerinin gruplarının dışında üreme fırsatları çok sınırlıdır ve neredeyse tüm yavrular baskın erkek tarafından dünyaya getirilir (Bose, Dabernig-Heinz, Koch, Grimm, Lang vd., 2022), bu da ast erkeklerin gruplarında mevcut daha yüksek hiyerarşi pozisyonları için sıraya girmesine neden olur. Ancak, popülasyonların genetik yapısı bize erkeklerin en azından ara sıra göç ettiğini gösteriyor; Jordan ve ark. (2016), bireysel erkeklerin kendi bölgelerini kurmaya veya komşu gruplara geçmeye çalıştıklarını gözlemlemiştir. Önce bölgelerinin dışına kısa bir mesafe yüzerek başlarlar ve yakındaki bir kabuğu yavaşça kazarlar, ancak başlangıçta tehlike yaklaştığında doğdukları bölgeye geri dönerler (Jordan ve ark., 2016). Bir kabuğu boşalttıktan sonra, muhtemelen bölge kalitesini artırmak ve dişileri çekmek için ek kabuklar kazmaya başlarlar; dişiler de daha sonra ek kabuklar kazmaya başlayabilirler. Bununla birlikte, bu süreç büyük riskler taşıyor gibi görünüyor ve bu yeni oluşan gruplar genellikle haftalar içinde ortadan kayboluyor, muhtemelen çevredeki bölgesel grupların avlanmasına veya saldırganlığına kurban gidiyorlar. Bu nedenle, ast erkekler, baskın bir erkekle birlikte yaşamak ve onun bölgesindeki değerli alanı işgal etmek için dağılma fırsatı veya avlanma riskiyle sınırlı gibi görünüyor; baskın erkeklerin buna neden tahammül ettiğini anlamak için gelecekteki araştırmalara ihtiyaç vardır. Alt kademedeki erkeklerin doğrudan ebeveynlik dışı bakım sağlamadığı görülse de, bir gruptaki varlıkları akraba seçimi (baskın erkekle akraba olduklarında) veya akraba olmayan türdeşlere, yumurta avcılarına veya bölgesel farklı türlere karşı artan savunma kapasitesi gibi diğer grup düzeyindeki süreçler nedeniyle tolere edilebilir; ayrıca avlanma oranının azalması veya artan tetikte olma gibi potansiyel faydalar da varlıklarının getirdiği maliyetleri dengeleyebilir.
Neolamprologus multifasciatus türü de işbirliği yapar, ancak çoğu durumda bu davranışlar "özgeci" olmaktan ziyade "karşılıklı yarar sağlayan" olarak sınıflandırılabilir. Önceki literatürde N. multifasciatus'un işbirlikçi bir üreyici olduğu belirtilmiş olsa da, son on yıldaki yoğun gözlemler, anne dışında hiçbir bireyin yavrularına baktığına dair hiçbir kanıt ortaya koymamıştır; yavrular kendi kabuklarını bulacak yaşa gelene kadar annelerinin kabuğunda kalırlar. Tüm grup üyeleri, davetsiz misafirlere karşı ortak savunmanın yanı sıra, zamanla biriken kumu temizleyerek kendi alanlarının bakımına da katılırlar, ancak her balık kendi ev kabuğunun etrafındaki alanı temizlemeye odaklanır. Kum ağızla alınır ve daha sonra grup bölgesinin sınırları boyunca tükürülerek kendileri ile komşu sosyal gruplar arasında kum sırtları veya tampon bölgeler oluşturulur (ancak bazen grup üyeleri birbirlerine de kum tükürürler; bu, gelecekte dikkat edilmesi gereken potansiyel olarak rekabetçi bir davranıştır). Araştırmalar devam ederken, mevcut değerlendirmemize göre bu balıklar da 'çoklu göz etkisi'nden faydalanıyor; daha büyük yırtıcıların av olarak genç balıkları ararken bölgelerinden geçerken oluşturdukları tehditleri tespit etmek için sosyal ipuçlarını kullanıyor ve belki de grup üyelerini görsel alanları en üst düzeye çıkaracak düzenlemelerde konumlandırıyorlar.
'Sevgili Düşman' etkisini araştıran deneylerden, bölgesel saldırganlığın grup bölgesinin sınırlarında aşinalıktan etkilendiği açıktır: bilinen komşular her iki cinsiyet tarafından da minimum saldırganlıkla tolere edilirken, yabancı komşulara fiziksel saldırıda bulunulmaktadır (Lein vd., 2025). Bununla birlikte, tanıdık komşular bile bölgesel sınırları ihlal ettiklerinde yoğun bir saldırganlıkla karşılanmaktadır. Bu nedenle, N. multifasciatus'un bireyleri tanıdığı ve diğer bölgesel gruplara ait bilinen ve bilinmeyen bireylere karşı belirli tolerans kurallarına sahip olduğu, gelişmiş sosyo-bilişsel becerilere sahip olduğunu gösterdiği açıktır. Bireylerin birbirlerini nasıl ayırt ettikleri mekanizmaları iyi bilinmemektedir, ancak ilgili türlerden elde edilen kanıtlar, vücutta veya yüzde görsel işaretlerin kullanıldığını göstermektedir (Kohda vd., 2015). Gerçekten de, türlere adlarını veren bireysel çizgili desen (multifasciatus 'çok çizgili' anlamına gelir), her bir topluluğun üyelerini tanımada yararlı bir ipucu olabilir. Bu türde başkalarını kategorize etmede ve sosyal iletişimde kullanılan duyusal modaliteleri araştıran gelecekteki çalışmalar, topluluklarının sürdürülmesinin altında yatan mekanizma hakkında çok şey ortaya çıkaracaktır.
Tanganyika Gölü cikletlerinin karmaşık ve çeşitli sosyal yaşamlarına ilişkin ampirik veriler hızla birikmektedir ve bu türler, toplumsal evrimi incelemek için mükemmel bir model olarak öne sürülmüştür (Lein & Jordan, 2021). Kabukta yaşayan lamprologinler arasında, N. multifasciatus, sosyal ve davranışsal evrimi incelemek için en önemli adaylardan biridir. Bir popülasyon içinde, yeni bölgeler kurmaya çalışan tek erkeklerden, bir avuç kabuğu savunan çiftleşmiş üreme bireylerine, hatta nesillerin örtüştüğü büyük gruplara kadar grup yapısında büyük bir çeşitlilik olabilir. Gelecekteki çalışmalar, bu varyasyonu kullanarak, farklı sosyal karmaşıklık seviyelerinde yaşayan bireyler arasındaki davranış repertuarındaki farklılıklardan, sosyal deneyimdeki farklılıklarla ilişkili nöroanatomideki değişikliklere kadar (örneğin Ma vd., 2025) tek bir sürekli popülasyon içinde inceleme yaparak toplumların ve sosyal yaşamın birçok yönünü keşfedebilir. Bu tür laboratuvarda kolayca tutulabildiği için, deneyler vahşi doğada değişkenlik gösterdiği bilinen sosyal yapısal ve ekolojik faktörleri de manipüle edebilir ve davranışsal varyasyonların maliyetlerini ve faydalarını kontrollü bir şekilde aydınlatabilir. Bu türün aşırı derecede yerleşikliği vardır ve bu nedenle hayvan duruşu ve hareket takibine yönelik modern yaklaşımlar saha ortamlarında uygulanabilir (Bose vd., 2021; Francisco vd., 2020), ekolojik ve evrimsel süreçlerin yerleşik analizini modern nicel tekniklerle birleştirebilir ve sosyal birimlerin uzun vadeli istikrarı nedeniyle aylar hatta yıllar boyunca gerçekleştirilebilir. Her bireyin kendine özgü bir çizgi deseni taşıması nedeniyle, bireyleri yakalamaya veya başka şekilde manipüle etmeye gerek kalmadan (yeterli video çözünürlüğü sağlandığında) otomatik tanımlama da mümkündür; bu da uzun süreler boyunca doğal sosyal etkileşimler hakkında veri toplamak için neredeyse mükemmel bir sistem sağlar.
Genel olarak, 'multis' (yani N. multifasciatus) hakkındaki mevcut bilgiler, bu türün kaynak bulunabilirliği ve avlanma riskiyle sınırlı bir ortamda yaşayan, oldukça mücadeleci, sosyal bir balık olduğunu ortaya koymaktadır. Bu küçük tür, kabuk kazma yoluyla ortamı değiştirerek habitatında büyük değişiklikler yapabilir ve uzun süreli bölgeleri sonraki nesillere aktarabilir. Uzak bir gölde yaşayan mütevazı bir balık olmasına rağmen, N. multifasciatus bize hayvanlar alemindeki diğer türlerle karşılaştırmak ve incelemek için canlı ve elverişli bir sistem sunmakta ve hayvan topluluklarının evrimi ve ekolojisi hakkında yeni bilgiler üretmeye devam etmektedir.
[B]Referanslar[/B]
Bose, A. P. H., Brodin, T., Katongo, C., Mabo, L., & Jordan, A. (2024). How can we measure resource quality when resources differ in many ways? Deconstructing shelter quality in a social fish. Ecology and Evolution, 14(8), Article e70146.
Bose, A. P. H., Dabernig-Heinz, J., Koch, L., Grimm, J., Lang, S., Hegedüs B., Banda, T., Makasa, L., Jordan, A., & Sefc, K. M. (2022). Parentage analysis across age cohorts reveals sex differences in reproductive skew in a group-living cichlid fish,- Neolamprologus multifasciatus. Molecular Ecology, 31, 2418—2434.
Bose, A. P. H., Dabernig-Heinz, J., Koch, L., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2022). Patterns of sex-biased dispersal are consistent with social and ecological constraints in a group-living cichlid fish. BMC Ecology and Evolution, 22, Article 21.
Bose, A. P. H., Dabernig-Heinz, J., Oberkofler, J., Koch, L., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2023). Aggression and spatial positioning of kin and non-kin fish in social groups. Behavioral Ecology, 34(4), 673—681.
Bose, A. P. H., Dunster, B., Henshaw, J., Koch, L., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2025). Habitat differences in resource density and distribution affect ecology and life history of a landscape-modifying fish. Molecular Ecology, Early View, 34 (22), Article e70145.
Bose, A. P. H., Koch, L., Dabernig-Heinz, J. D., Grimm, J., Sefc, K. M., & Jordan, A. (2022). Patterns of sex-biased dispersal are consistent with social and ecological constraints in a group-living cichlid fish. BMC Ecology and Evolution, 22, 21.
Bose, A. P. H., Nührenberg, P., & Jordan, A. (2021). Female—female conflict is higher during periods of parental care in a group-living cichlid fish. Animal Behaviour,182,91-105.
Bose, A. P. H., Windorfer, J., B ohm, € A., Ronco, F., Indermaur, A., Salzburger, W., & Jordan, A. (2020). Structural manipulations of a shelter resource reveal underlying preference functions in a shell-dwelling cichlid fish. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 287(1927), Article 20200127.
Choi, N., & Jordan, A. (2025). Behavioural morphospaces reveal the evolution of shared elements into diverse repertoires (Manuscript in preparation). Francisco, F., Nührenberg, P., & Jordan, A. (2020). High-resolution, non-invasive animal tracking and reconstruction of local environment in aquatic systems. Movement Ecology, 8, 27.
Gübel, J., Bose, A. P. H., & Jordan, A. (2021). Social and spatial conflict drive resident aggression toward outsiders in a group-living fish. Behavioral Ecology, 32, 826—834.
Jordan, L. A., Maguire, S. M., Hofmann, H. A., & Kohda, M. (2016). The social and ecological costs of an ‘over-extended’ phenotype. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 283(1822), Article 20152359.
Kawanabe, H., Hori, M., & Nagoshi, M. (1997). Fish communities in Lake Tanganyika. Kyoto University Press. Kohda, M., Jordan, L. A., Hotta, T., Kosaka, N., Karino, K., Tanaka, H., Taniyama, M., & Takeyama, T. (2015). Facial recognition in a group-living cichlid fish. PLoS One, 10(11), Article e0142552.
Kohler, U. (1998). Zur Struktur und Evolution des Sozialsystems von Neolamprologus multifasciatus (Cichlidae, Pisces), dem kleinsten Schneckenbuntbarsch des Tanganjikasees. Max-Planck Institut für Verhaltensphysiologie.
Lein, E., & Jordan, A. (2021). Studying the evolution of social behaviour in one of Darwin’s Dreamponds: A case for the lamprologine shell-dwelling cichlids. Hydrobiologia, 848(16), 3699—3726.
Lein, E., Olofsson, R., Klenk, H., Dunster, B., Schwarz, N., Choi, N., Carpetis, N., Makasa, L., Bose, A. P. H., & Jordan, A. (2025). Threat-sensitive expression of the dear enemy effect: Contextual modulation of aggression in a territorial cichlid (Manuscript in preparation).
Ma, B., Bose, A. P. H., Dunster, B., Zhu, B., Lein, E., Li, W. W., & Jordan, A. (2025). Social fish have larger brains and greater relative telencephalon sizes: Support for the social brain hypothesis from wild, intraspecific comparisons. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 292(2057), Article 20251169.
Schradin, C., & Lamprecht, J. (2000). Female-biased immigration and male peacekeeping in groups of the shell-dwelling cichlid fish Neolamprologus multifasciatus. Behavioral Ecology and Sociobiology, 48(3), 236—242.
Schradin, C., & Lamprecht, J. (2002). Causes of female emigration in the groupliving cichlid fish Neolamprologus multifasciatus. Ethology, 108, 237—248.
Soreghan, M., Cohen, A., McGlue, M., Yeager, K., Ryan, E., Johns, A., & Kimirei, I. (2024). Impacts of anthropogenic sedimentation on shell-bed habitats in Lake Tanganyika, Africa. Journal of Great Lakes Research, 50(3), Article 102325.
[B]İlgili ve Benzer Diğer Makaleler[/B]
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/bir_grup_%E2%80%98topluluk_community%E2%80%99_tank_cikleti_k1005326.asp[/URL]- 20 Ocak 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/tuzlu_su_cikletleri_k1006021.asp[/URL] - 10 Şubat 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/ciklet_baliklarinin_cesitliligi_k1007966.asp[/URL] - 17 Mart 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/aldatan_ve_aldatilan_cikletler_k1008761.asp[/URL] - 15 Nisan 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/mutant_erkeklere_saldiran_disi_cikletler_k1009421.asp[/URL] - 13 Mayıs 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/malawi_ciklet_sari_prenses_gelisim_asamalari_k1010164.asp[/URL] - 18 Haziran 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/bazi_dogu_afrika_cikletlerindeki_cizgisel_kaliplar_k1010519.asp?PID=6095238#scrl6095238[/URL]- 14 Temmuz 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/125_milyon_yil_oncesinden_bir_ciklet_k1010985.asp[/URL] - 12 Ağustos 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/kesfedilen_10_milyon_yillik_3_ciklet_turu_k1012424.asp[/URL] - 11 Eylül 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/orta_amerika_cikleti_erkek_midaslarda_bas_horgucu_k1012889.asp[/URL] - 15 Ekim 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/gamerika_cikleti_geophaguslarda_diyet-morfoloji_k1013489.asp[/URL] - 19 Kasım 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/baska_baliklarin_pullariyla_beslenen_bir_ciklet_k1013970.asp[/URL] - 16 Aralık 2025
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/ekstremofil_bir_ciklette_eko-morfolojik_degisimler_k1014378.asp[/URL] - 14 Ocak 2026
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/karisik_komsu_ciklet_turlerinden_ortaklasa_savunma_k1014986.asp[/URL] - 18 Şubat 2026
[URL]https://www.akvaryum.com/Forum/oamerika_krater_golu_cikletlerinde_panmiksi_k1015368.asp[/URL] - 10 Mart 2026[EDIT]Orhan76,2026-04-14 13:20:30[/EDIT]
Balık Önerisi
[QUOTE=hsnmzn]Yorumlarınız için teşekkür ederim ben de ekstra bir şey sormak isterim. Fark ettiyseniz sump motorunun çıkışın da sarı süngerler takılı motor gücü çok olduğundan kumu çok hareket ettiriyor (akvaryum dibini gösterecek kadar) ben de sarı süngerden taktım akıntı azaldı ama hem kötü görüntü yapıyor hem de sanki devir daim eskisi kadar iyi değil gibi hissediyorum ördek ağzı bulamadım şelale de düşünmedim, ne önerirsiniz ne yapabilirim üstatlar.[/QUOTE]
Benim aklıma bir kaç alternatif çözüm geliyor. Birinci hortum çıkışına spray-bar (yağmurlama borusu) kullanmak. Çok şık tasarımlı borular var, aksesuar olarak ayrı aparat halinde satılıyor sanırım. İkinci olarak hortum çıkışını bir L boru ile cama doğru yönlendirirsen de akıntıyı bir miktar kırmış olursun ya da bu iki söylediğim çözümü karma olarak uygulayabilirsin, yani bir L boru ucuna yağmurlama aparatı kullanılabilir. Son çözüm ise hortum çıkışına bir vana bağlamak olacaktır ki bunu pek tavsiye etmem şayet fazlaca vanayı kısarsan sump motorunu biraz boğabilirsin ama yine de alternatif bir çözüm olacaktır. Keyifli hobiler dilerim.
[QUOTE=hsnmzn]Yorumlarınız için teşekkür ederim ben de ekstra bir şey sormak isterim. Fark ettiyseniz sump motorunun çıkışın da sarı süngerler takılı motor gücü çok olduğundan kumu çok hareket ettiriyor (akvaryum dibini gösterecek kadar) ben de sarı süngerden taktım akıntı azaldı ama hem kötü görüntü yapıyor hem de sanki devir daim eskisi kadar iyi değil gibi hissediyorum ördek ağzı bulamadım şelale de düşünmedim, ne önerirsiniz ne yapabilirim üstatlar.[/QUOTE]
Benim aklıma bir kaç alternatif çözüm geliyor. Birinci hortum çıkışına spray-bar (yağmurlama borusu) kullanmak. Çok şık tasarımlı borular var, aksesuar olarak ayrı aparat halinde satılıyor sanırım. İkinci olarak hortum çıkışını bir L boru ile cama doğru yönlendirirsen de akıntıyı bir miktar kırmış olursun ya da bu iki söylediğim çözümü karma olarak uygulayabilirsin, yani bir L boru ucuna yağmurlama aparatı kullanılabilir. Son çözüm ise hortum çıkışına bir vana bağlamak olacaktır ki bunu pek tavsiye etmem şayet fazlaca vanayı kısarsan sump motorunu biraz boğabilirsin ama yine de alternatif bir çözüm olacaktır. Keyifli hobiler dilerim.
Balık Önerisi
[QUOTE=hsnmzn]Cümleten hayırlı günler bu gün akvaryuma balıkları koymayı düşünüyorum karides ve salyangoz türlerini koydum 1-1.5 hafta önce bu gün veya yarın da balıkları koyacağım aklım da bir kaç tür var ama beslemekten keyif aldığınız görüntüsü güzel önerebileceğiniz türler var mı ? Akvaryumum 160 lt canlı bitkili akvaryum aktif topraklı sumplu sistem önerilerinizi ve düşüncelerinizi bekliyorum.[/QUOTE]
Merhabalar,
Kurulumunuz gayet güzel olmuş, hoş bir bitkili tank öncelikle elinize sağlık diyeyim. Resimde ilk gördüğüm konu hakkında küçük bir uyarı yapmak isterim, ben de Ista C02 starter set kullanıyorum sizin gibi, çekvalfiniz su içinde kalmış, onu 10cm cm kadar yukarda kuru bir yerde tutarsanız hem CO2 bittiğinde su basıncı hortumdan içeri yürümez hem de su içinde çekvalfiniz zamanla pislik/yosun vs.'den dolayı işlevsiz hale gelmez. Balık önerisi olarak aslında 3 alternatif üzerinde düşünebilirsiniz. Birinci alternatif küçük sürü balıkları (tetra türleri, neon/kardinal/ember/kırmızı burun vs. , rasboralar, galaxy/harlequin/sivrisinek vs. mavigözler, gertrudae/signifer vs.) bu türlerden 2-3 çeşit karma sürüler olabilir. İkinci alternatif ise cüce cikletler kribensis, çeşitli ramirezi türleri, apistogramlar bunlardan bir çift seçilebilir ve bunlara eşlik edebilecek cüce vatoz, çöpçü veya otocinclus gibi yosun ve besin artıkları yiyip temizlik yapan uyumlu türler olabilir. Üçüncü seçenek ise 1. ve 2. alternatiflerin karması olabilir, küçük tek tür bir sürü, odak balık olarak cüce ciklet çifti ve temizlik ekibi balıklar. Seçenekler gerçekten çok fazla canlı doğuranlar da keyif verir ama tankınıza kendimce uygun olabilecekleri söyledim. Ansiklopedi kısmında da bolca uygun tür bulabilirsiniz. Şimdiden keyifli hobiler dilerim.
[QUOTE=hsnmzn]Cümleten hayırlı günler bu gün akvaryuma balıkları koymayı düşünüyorum karides ve salyangoz türlerini koydum 1-1.5 hafta önce bu gün veya yarın da balıkları koyacağım aklım da bir kaç tür var ama beslemekten keyif aldığınız görüntüsü güzel önerebileceğiniz türler var mı ? Akvaryumum 160 lt canlı bitkili akvaryum aktif topraklı sumplu sistem önerilerinizi ve düşüncelerinizi bekliyorum.[/QUOTE]
Merhabalar,
Kurulumunuz gayet güzel olmuş, hoş bir bitkili tank öncelikle elinize sağlık diyeyim. Resimde ilk gördüğüm konu hakkında küçük bir uyarı yapmak isterim, ben de Ista C02 starter set kullanıyorum sizin gibi, çekvalfiniz su içinde kalmış, onu 10cm cm kadar yukarda kuru bir yerde tutarsanız hem CO2 bittiğinde su basıncı hortumdan içeri yürümez hem de su içinde çekvalfiniz zamanla pislik/yosun vs.'den dolayı işlevsiz hale gelmez. Balık önerisi olarak aslında 3 alternatif üzerinde düşünebilirsiniz. Birinci alternatif küçük sürü balıkları (tetra türleri, neon/kardinal/ember/kırmızı burun vs. , rasboralar, galaxy/harlequin/sivrisinek vs. mavigözler, gertrudae/signifer vs.) bu türlerden 2-3 çeşit karma sürüler olabilir. İkinci alternatif ise cüce cikletler kribensis, çeşitli ramirezi türleri, apistogramlar bunlardan bir çift seçilebilir ve bunlara eşlik edebilecek cüce vatoz, çöpçü veya otocinclus gibi yosun ve besin artıkları yiyip temizlik yapan uyumlu türler olabilir. Üçüncü seçenek ise 1. ve 2. alternatiflerin karması olabilir, küçük tek tür bir sürü, odak balık olarak cüce ciklet çifti ve temizlik ekibi balıklar. Seçenekler gerçekten çok fazla canlı doğuranlar da keyif verir ama tankınıza kendimce uygun olabilecekleri söyledim. Ansiklopedi kısmında da bolca uygun tür bulabilirsiniz. Şimdiden keyifli hobiler dilerim.
SON MESAJLAR
- Işık Önerisi SemihD44, 14:04
Yeni Üye Forumu - Ph Metre Ve Tds Metre Önerisi pianoƒish, 14:01
Akvaryum Bilimi - Safkan Velifera MertSoyumert, 13:50
Canlı Doğuranlar Tanıtımı - Walstad Felsefesiyle Kurulan Akvaryum Tasarlayıp H CoryCory, 13:45
Yeni Üye Forumu - Benzersiz Co2 Deneyi :) ercane, 13:32
Kendin Yap Sistemler (DIY) - Taban yükseltme ? BASARSURMEGOZ, 12:33
Akvaryum Tasarımı ve Dekorasyonu - Türkiye Lepistes Evi serkancilek, 11:24
Akvaryum Dünyasından Haberler - Bunlar Nedir? SaRCoPhiLiuS, 11:06
Hastalıklar ve İlaçlar - 🧿 En Güzel Fotoğraflarınızı Gösterin Orhan76, 10:39
Akvaryum ve Su Altı Fotoğrafçılığı - Bu Hangi Tür Ve Dışı Erkek Ayrımı Nasıl Oluyor SaRCoPhiLiuS, 10:23
Cinsiyet ve Tür Belirleme - Yunus Cinsiyeti Hakkında dpsKinG_, 10:13
Cinsiyet ve Tür Belirleme - Kararsızlık ! yigidoumit, 10:06
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Ocean Nutrition Color Growth'u Nasıl Bilirsiniz ? SaRCoPhiLiuS, 09:56
Malzemeler ve Yemler Forumu - Akvaryumda Elodea Büyümüyor, Neden? SaRCoPhiLiuS, 09:39
Bitki Türleri ve Bakımı - Endlerium (hobihane) ENDLERIUM07, 09:38
Akvaryum Tanıtımı - Hangi Balığı Beslemeliyim? SaRCoPhiLiuS, 09:33
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Kabukçul Akvaryumum Neolamprologus Multifasciatus SaRCoPhiLiuS, 09:29
Akvaryum Tanıtımı - Cüce Corydoras SaRCoPhiLiuS, 09:26
Kedi Balıkları Tanıtımı - Dış Filtre Önerisi TurX, 07:24
Filtreleme Seçenekleri - Yeni Kurduğum Karides Akvaryumu Nasıl? Cyber_Scout, 02:38
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - 60 Litre İçin Dış Filtre Fatih_hakankaan, 00:34
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Nerite Salyangozu Ve Japon Cyber_Scout, 00:33
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Bitkili Tankda Led Kullanımı simsekal, 23:06
Işık CO2 ve Ekipmanlar - Demasoni Cinsiyet Cyber_Scout, 23:04
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Akvaryumda Sert Bir Böcek Esra8181, 21:47
Hastalıklar ve İlaçlar - Beta Balığı Cyber_Scout, 21:43
Yeni Üye Forumu - 60x35x35 High Bitkili Kurulum Başlangıcım emresycn, 20:50
Akvaryum Tanıtımı - Deniz Anası Tank Kurulumu Ülkemizde İlki. Jotunheim, 20:38
Akvaryum Tanıtımı - Yeni Bir Kurulum Cyber_Scout, 20:24
Akvaryum Tanıtımı - 200lt Zebra Akvaryumu Yeni Evinde pianoƒish, 20:18
Akvaryum Tanıtımı - Fanustan Kurtarılan Japon Tortuga7, 20:16
Sazansıgiller - Father Fish Yöntemiyle 50x30x30 ByCess, 18:38
Akvaryum Tanıtımı - Bitkili Akvaryum Kuruyorum seiryuhare, 17:39
Yeni Üye Forumu - Karbon Isıtıcı Sorunu Betta06, 15:25
Isıtma ve Soğutma Sistemleri - Doğal Işıklı Lowtech 72lt. Kapalı Balkon Tankım Ehtiyar, 14:28
Akvaryum Tanıtımı - Soil Sonrası Balık Eklenir Mi? gorkem41, 14:27
Taban ve Gübreleme - 👋 Yeni Gelenler Buradan Merhaba Desin Erenalp, 13:30
Yeni Üye Forumu - Japon Balığım Neden Böyle? Akvaryumcu_Doru, 12:19
Yeni Üye Forumu - L144 Yavru Kuyruk Erimesi Orhan76, 10:42
Hastalıklar ve İlaçlar - Akvaryumum Hakkında Detaylı Bilgi Arıyorum Rimfy01, 08:21
Yeni Üye Forumu - Yeni Akvaryuma Aydınlatma Yapımı bor31, 05:51
Aydınlatma - Bunlar Zarlımı Cyber_Scout, 03:36
Yeni Üye Forumu - Bolivian Black Ram Cyber_Scout, 03:32
Yeni Üye Forumu - İsta Co2 Basic Set Cyber_Scout, 03:27
Işık CO2 ve Ekipmanlar - Ph Sorunu CoryCory, 02:30
Akvaryum Bilimi - Çamur Zıpzıpı Cyber_Scout, 01:22
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Kaplumbağa Kuru Alan Patformu Cyber_Scout, 01:14
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Akvaryum EvrenMrc, 00:23
Yeni Üye Forumu - Ember Tetra, Karides, Elbette Bitkiler Azizdurdenn, 23:13
Akvaryum Tanıtımı - Bu Salyangoz Neyin Nesi? Fatih_hakankaan, 22:13
Yeni Üye Forumu
GÜNCEL 100 TANITIM
SON İLANLAR
- Su Piresi & Infusoria Amati340 14:05
- Ista Yüzey Temizleyici (surface Skimmer) I521 Amati340 14:05
- Ramshorn Salyangoz (10 Adet) Amati340 14:05
- Osmocote Akıllı Kapsül Gübre ( 9 Ay Etkili) Amati340 14:05
- Microfex( Dero Worm) & Beyaz Kurt & Sirke Kurdu Amati340 14:05
- Eheim 3701 Air100 Hava Motoru BadgeR 13:59
- 125*50*50 Mobilyalı Akvaryum. batuhanbayram 13:34
- Aqua Master Aydınlatma 40 Cm poyraz43 12:30
- Çok Özel Balıklar, Bitki, Yumurta.. Cyber_Scout 12:30
- Betta Albimarginata, Rubra Cyber_Scout 12:30
- Mutlaka Listeye Bakınız Coskun59 12:04
- 120x30x30 Ultra Clear, Tüm Canlılar Ve Malzemeleri blenny 12:02
- Nannacara Anomala, German Ramirezi, Kardinal Tetra blenny 12:02
- Bucephalandra Theia From Sekadau Shrimpspace 11:54
- Moscow Dark Blue Lepistes Her Boy Satılık emre12ozkan 11:51
- Rotala Blood Red - Hydrocotyle Tripartita emre12ozkan 11:51
- 100cm Ceraqua Firefly Armatür egedin 11:48
- Mangrow Üstü Anubiaslar(yeni), Cüce Cyrptocoryne nikon_ 11:48
- Koi Betta, Sterbai, Red Cap Oranda, Vatoz Yavrusu nikon_ 11:48
- Mikro Kurt Kültürü nikon_ 11:48
- Hobiye Son.malzemeleri Satıyorum. Update-30/03/26 osmandbnl 11:48
- Crptocoryne Crispatula Var buraktanatar 11:32
- Bitki Armatürü buraktanatar 11:32
- Özel Tür Half Black Hb Gold Tuxedo Lepistes buraktanatar 11:32
- Vitasand 20kg 0.7mm Sarı Silis Akvaryum Kumu Deathgrip 11:31
- İhtiyaç Fazlası Ücretsiz 3 Çeşit Bitki Deathgrip 11:31
- Su Piresi , Balık Yemi , Pipo Filtre gyunda 11:25
- Pistia , Flame Moss , Java Moss gyunda 11:25
- Karides , Salyangoz , Kırma Karides 3tl gyunda 11:25
- Zateksuaritma Akvaryum Arıtma Sistemleri Reef Seri zafer3885 11:23
- Akvaryum Arıtma Sistemleri zafer3885 11:23
- Osmos Ve Muhtelif Malzemeler Formicasmind 10:49
- Gold Laser Corydoras (3e-6d) Emirk 10:46
- Türkiye Lepistes Evi -lepistesin Adresi!!! serkancilek 10:31
- Mobilyalı Akvaryum Ercankurt 10:23
- Akvaryumların İhtiyaçları GETS34 10:00
- Mikrofex & Su Piresi & Mikrokurt scorpion26 09:16
- Katil Saly. & Kiraz & Sarı Ateş & Ramshorn scorpion26 09:16
- Leleupi & 4 Çeşit Nadir Endler scorpion26 09:16
- L144 Longfin scorpion26 09:16
- Jbl Sansibar Red 10 Kg Oozer3466 09:02
- Uaru Fakir Discusu rasporasrc 08:57
- 🌿 Bitkili Akvaryumlar İçin Akıllı Kapsül Gübre purelyfe 08:07
- Ultra Clear Cam Akvaryum Furkann 08:05
- Ada Solar (green) Aporetti 04:06
- Chihiros 4’lü Dozaj Pompası Ve Creaqua Regülatör Aporetti 04:06
- Black Ramirez Ve Endler ILGIN 01:56
- Black Pinto Galaxy Fishbone ILGIN 01:56
- Venüstüs - Sarı Prenses - Beyaz Prenses - Firefish Malawi market 01:03
- Kafalı Yunuslar Toptan 6/7/8 Cm Malawi market 01:03
KULLANICILAR
- 134 Online Kullanıcı, 73 Üye
Online Kullanıcılar
yhackup,
HaydarGul,
neo1907,
sakpolat,
Joec,
aquaticathearmi,
oytun,
urzais,
mutama,
metalhead,
İsmail YILDIRIM,
sina cen,
Kaan Demirci,
Orhan76,
SametTUNA,
mrah,
emrepablo11,
Muhammedsglm,
tanerberkgulec,
Atankofnature,
hamzaHRT,
BadgeR,
ssener,
yigidoumit,
-RBG-,
fikret43,
altum123,
vebkam_vqpa,
cokmutlu,
CoryCory,
simsekal,
pianoƒish,
ciways,
lotusice,
melihcarus,
mythking,
erimgorgulu,
Doruk,
Hüdai,
forthehordex,
ahmet7632,
EvrenMrc,
Yyilmaz68,
EKAR,
osmandbnl,
cassiopeiar,
ahmetcan1453,
MiSoSiKiaN,
vebkam_ptpl,
onur228,
EmiirKaan,
ulutasatilla,
SaRCoPhiLiuS,
scorpion26,
swordfishhhh,
mutlubaba,
djally,
Jotunheim,
Tatar10,
Rimfy01,
Hidro Dinamik,
MertSoyumert,
Ehtiyar,
ozan_1903,
serkancilek,
hanlarinhani,
yeekim,
edis,
Thunderbird,
Denizin İncisi,
buraktanatar,
şansal,
Rafayel,
Aporetti,
FORUM İSTATİSTİKLERİ
- 3,797,668 Mesaj
- 408,613 Konu
- 91 Forum
- 145,128 Forum Üyesi
- 1,466 Özel Forum Üyesi
- 29 Kıdemli Akvarist
- 1,941 Dün Giriş Yapan Üye
Şu ana kadar en fazla 1365 kişi 27.03.2012 23:21 tarih ve saatinde çevrim içi oldu.

