1.Kaval Balığı(Erpetoichthys calabaricus):Etçil beslenen bu balık türü oldukça kolay bakılması ve yılana benzemesi nedeni ile yurt dışında çok tutulur.Maximum 37 cm olduğu için 100 lt'lik bir akvaryum bile yeterlidir.Akvaryumun üstü kapatılabilir.Ağzına sığan balıklara karşı agresif olası dışında ağzına sığmayan balıklara karşı aşırı barışçıldır ve bu yüzdende ağzına sığmayan bütün balıklarla beslenebilir.Tabanda yüzer ve akvaryum tabanına renk katar.Bu arada yeşil ve ya kırmızı renkte olur.Hemen hemen her şeyi yerler.Dondurulmuş yemler,canlı balıklar,kurbağa yavruları,tubifex,sivrisinek larvası,kuru yem ve kan kurdu başlıca yemlerindendir.Cinsiyet ayrımı olarak erkeklerde 12-14 anal yüzgeç ışını varken dişilerde 9-12 anal yüzgeç ışını vardır.Oldukça hızlı yüzen bu güzel ve şirin balık saklanmayı da sever.Yani akvaryumda içine girebileceği mağara,boru vb. yerler mutlaka olmalıdır yoksa strese girer.Zaten ince yapılı olması ve yılanımsı vücudu sayesinde kolay kıvrılması onun küçük deliklere de girmesini sağlar.Bitkili tanklardan hoşlanırlar ancak bitkisiz tanklarda da kolayca yaşayabilirler.Senegal bişirilerin yakın akrabaları oldukları için çok dayanıklılıklarıdır ve havadan nefes alıp suyun dışında ilerleyebilirler.Ancak orta-sert sertlikteki sularda daha mutlu olurlar.pH 6.0-8.0 arasında olabilir.22-28 derece arasında yaşarlar.Yılana benzemelerine rağmen yılan balığı değil,bişiri ailesinden gelirler.Yılan balığı ile aralarındaki en belirgin fark renklerinin kırmızıyı andırmasıdır.Ayrıca derilerini saran bir jele sahip değillleridrler.Çoğu kişi bu balığı senegal bişirilerle ve ya su yılanlarıyla karıştırır.

2.Zebra Bıçak Balığı(Gymnotus pedanopterus):Etçil beslenir ancak en az agresif bıçak balığı türüdür.Güzel şeritleri ile dikkat çeken bu bıçak balığı bırakın Türkiye,Belki de dünyanın en nadir tatlı su balığıdır.Bu kadar nadir olmasınız bir nedeni de neslinin tehlikede olmasıdır.Dünyanın sadece 2 yerinde yaşaması bu sorunun başlıca nedenidir.Maximum 28 cm olabildiği için dünyanın en küçük bıçak balığıdır.Pek hızlı yüzmez ama çok hızlı saldırır.O da genellikle canlı balık,dondurulmuş yem ve kan kurdu ile beslenir.Fazla akıntılı suları sevmezler ve saklanmayı severler.Ayrıca ince taneli kumlardan hoşlanırlar.Ağaç kökü ve sivri olmayan kayalar ve bitkiler dekorasyonda kullanılabilir.Saklanmayı severler.Yani saklanacakları alanlar oluşturulmalıdır.Taban ve ya ortada yüzerler bu yüzden görülmesi kolaydır.O da 22-28 derece arasında yaşar.Yüzme alanlarının geniş olması gerektiği için en az 300 lt'ye ihtiyaç duyarlar.Akvaryumun üstünün kapatılması iyi olur.Çok yumuşak-orta sertlikteki suları severler yani dH 2-12 olmalıdır.pH ise 6.0-7.0 olmalıdır.Kendinden daha büyük ve sert balıklar ile beslenmelidir.Küçük ama agresiftir.Çok bölgecidir ve bölgesine giren balıkları hemen uzaklaştırır.Işığı pek sevmezler.Bakır bazlı ilaçlara karşı aşırı duyarlıdır ve gerekmedikçe ilaç kullanılmamalıdır.Düşük bir elektrik akımı yayar ve bu sayede etrafını keşfeder.Gözleri neredeyse tamamen körelmiştir.Ülkemize ise bu balığın gelmemesinin nedenleri fiyatının çok yüksek olması ve hayalet balıkları ile karıştırılmasıdır.

3.Asya Arowanası(Scleropagnes formosus):Etçil ve oldukça agresif bir arowanadır.Oldukça güzel kırmızı ve ya altın gibi bir rengi vardır.Boyu maximum 90 cm olsa da çok büyük bir yüzme alanı ister bu yüzden en az 1000 lt'lik akvaryumlarda bakılmalıdır.Akvaryumun üstü kesinlikle kapatılmalıdır yoksa balığınızı bir gün yerde ölü bulursunuz.Her arowanada olduğu gibi bu arowana da göz düşmesi yaşar bu yüzden dipte çok dekor olmamalı,siyak kum kullanılmalı,mümkünse tek bakılmalı,karma akvaryumlarda olurlarsa da suyun üzerine onun dikkatini çekecek bir şeyler konulmalıdır(Pinpon topu,yaprak vs.)Yavrular kan kurdu,dondurulmuş yem parçası,lepistes ve böcek yer.Yetişkinler ise dondurulmuş yemin tamamını,bir çok böcek,bir çok tetra,fİleto balık yiyebilir.Dekorasyon pek önemli olmasa da bitkili tanklarda bakılabilirler.Extra bitki olarak da su mercimeği önerilebilir.Ancak dekorasyon olarak taş ve ağaç kökü gibi koyu ve pek dikkat çekmeyecek şeyler kullanılabilir.Orta ve özellikle yüzey alanında yüzer.Erkekler daha agresif olurlar,daha büyük ağızları olur ve anal yüzgeçleri daha uzundur.Sıcaklık 24-20 derece arasında olmalıdır.Su sertliği 8-18 dH olmalıdır.Ayrıca pH 7.0-7.5 olmalıdır.Çok iyi zıplarlar,akvaryumun üstü kapalı olmalıdır.Kendi türlerine karşı agresiftirler.Ağzına sığmayacak büyük ve sert balıklarla bakılabilirler.Bunların dışında pek bilgi yoktur.

4.P11 Stingray(Potamotrygon orbignyi):Bildiğimiz klasik stingrayın daha yakın ve güzel bir akrabası olan bu vatoza normal stingray ile karıştırılmaması için P11 adı takılmıştır.Normal stingraydan farkı renginin kırmızıya çalması,desenlerinin halı motifi gibi ve küçük olması,boyunun ise maximum 37 cm olabilmesine rağmen daha hiperaktif bir tür olduğu için en az 680 lt'ye ihtiyaç duymasıdır.Oysa ki normal stingray 45 cm olabilmesine rağmen 500 lt yeterlidir.Bu durumdan stingray daha avantajlı gibi dursa da stingrayın saklanması ve renklerinin bir süre sonra sıkması P11'i daha çekici kılıyor.P11 etçildir ve küçük balıkları,kan kurdunu,tubifexi,küçük kabukluları ve omurgasızları,dondurulmuş yemleri yer.Diğer etobur balıkların aksine hiperaktiflikleri yüzünden günde en az 2 kez beslenmeleri gerekir.Tabanda yüzerler.Kumu kazıp içinde saklanmayı sevdikleri için kesinlikle ince taneli kum kullanılmalıdır.Ayrıca çakıl gibi sivri taban malzemeleri hayvanın narin kanatlarını incitebilir.24-26 dereceler arasında yaşar ve ürerler.Su sertliği yumuşak-orta olmalıdır.pH ise 6.5-7.5 arasında olmalıdır.Her vatozda olduğu gibi onların da kuyruklarında zehirli bir diken bulunur.Bu diken bazen kesilse de bazen kesilmez ve vatozu eliyle sevmeye,saklandığı yerden çıkarmaya ve ya beslemeye çalışanlar sokulabilir.Zehri insan için tehlikeli olmasa da acı veririr bu yüzden vatoz ellenmemelidir.Şah damara gelmesi ise ölümcül olsa da akvaryumda iken bu pek mümkün değildirÇok dekor malzemesi gerekmez çünkü geniş yüzme alanları isterler.Ancak ağaç kökleri,dallar ve küçük ya da düz kayalar eklenebilir.Loş ışıkları severler bu yüzden de ışık pek açılmamalı ve koyu mavi ve ya sarı gibi loş bir ışık seçilmelidir.Haftalık %40-50 su değiştirilmelidir çünkü akvaryumu çok pisletirler.Köpek balığı ailesinden geldikleri için genel olarak hastalıklara çok dayanıklıdırlar.Deniz vatozlarına normal stingraydan daha çok benzedikleri için yurt dışında daha çok dikkat çekerler.Ülkemize genellikle P11 sanılarak normal stingray getirilse de bazı akvaryumcular farkı algılarlar.Ancak fiyatları da 1000 tl'den düşük olmaz.

Cüce Yılanbaş(Channa Gachua):Etçildir.Dünyanın en küçük yılanbaşıdır.Boyu maximum 25 cm olabilir.Ağzına sığmayan türlere zararı olmayan nadir yılanbaşlardan olduğu için yurt dışında çok tutulur.Ancak Türkiye'ye çok nadir ve pahalı getirtilir.Saklanmayı pek sevmeyen renkli bir yılanbaş türüdür.Ancak bitkilerin arasında dolanmayı severler.Bakımı diğer yılanbaşlara göre daha kolaydır.Çift halinde tutulurlarsa mutlu olurlar.Kuru yemleri pek kabul etmezler ve etseler de bu doğal bir yem olmadığı için canlı renklerini kaybedebilirler.Yani dondurulmuş ve ya canlı yem ile beslenmelidir.Canlı yem olarak lepistes ve tetra çok uygundur.Ancak parazitsiz olmalarına dikkat edilmelidir.Orta genelde yüzeyde yüzerler bu yüzden de akvaryuma renk katarlar.Renkleri mavi eğer doğru beslenirlerse düzenli bir şekilde mavi olur.22-26 derecelerde yaşar ve ürerler.Küçük boyu nedeni ile 100 lt'lik tanklar bile yeterli olur.Su sertliği 5-15 dH olmalıdır.pH ise 6.0-7.0 olmalıdır.Küçük olsalar da ağzına sığan her canlıyı yiyecektir.Akvaryumun üstü iyi kapatılmalıdır çünkü iyi sıçrarlar.Bu türler dev yılanbaşın aksine nehirleri ABD'deki nehirleri fet edememiş,aksine güzel renkleri için yurt dışında aşırı doğadan toplanıp,nesli tehlike altına girmiştir.Kahverengimsi vücudu yüzünden "kahverengi yılanbaş" olarak da geçer.Türkiye'ye getirilmemesinin başlıca nedeni pahalı olması olsa da çoğu akvaryumcu normal yılanbaş daha saldırgan olduğu için daha çok satılacağını düşünüp normal yılanbaş getirtmektedir.Ancak belki biraz baskı uygularsak bu balıkları getirttirebiliriz. 

  

Gökkuşağı okçu balığı(Etheostoma caeruleum):Etçildir.Beslenmesi zor bir balıktır çünkü dondurulmuş ve özellikle kuru yemlere alışmaları çok zordur.Canlı yem olarak kan kurdu,böcek,tubifex ve belki yavru balıklar verilebilir.Güzel renkleri yüzünden yurt dışında beslenen bir türdür.Özellikle böcekleri çok severler bu yüzden çekirge,hamam böceği,solucan vb. yemler onu mutlu edecektir.Bu yemler doğadan da toplanabilir ancak doğadan toplananlar parazitli olabileceği için en iyisi internetten sipariş etmektir.Dekor olarak kayalar,ağaç kökleri,bitkiler ve ince taneli kum kullanılabilir.Bu balık da diğer okçu balıkları gibi avını tükürerek yakalar yani akvaryumun üstünde birkaç tane dal kullanılarak böcek oraya bırakılabilir.Zaten balığın içgüdüleri böceğe su fışkırtmasını sağlayacağı için izlemek dışında yapılması gereken bir şey yoktur.Ağzına sığmayan balıklara karşı aşırı barışçıldır.Su 4-18 maximum 20 olmalıdır yoksa balık KESİN ölür.Ani sıcaklık değişimlerinden kaçınılmalıdır.Bu,balığı strese ve şoka sokabilir.Yani hassas bir balıktır.Maximum 8 cm olur ve 100 lt'de b kılabilir.Yani Toxotes Blythii'ye benzese de 2 cm daha küçük olur.Su sertliği orta olmalıdır.pH 7.0-7.5 olmalıdır.Bu su değerlerinde yaşar ve ürerler.Suyun kırılmasını ayarlayarak avına tüküren tek balıktır.Ayrıca çok iyi zıplar ve akvaryumun üstü kapalı olmalıdır. 4-6 yıl yaşarlar.Çok hassas oldukları için temiz,oksijenli,soğuk ve pH ile su sertliğinin iyi ayarlandığı sularda yaşamalıdırlar.Çoğu akvaryumcu bu balıklar gobiye benzediği için okçu balığı olarak klasik okçu balıklarını getirirler.Ancak biraz araştırsalar aslında bu canlının güzel bir okçu balığı olduğunu öğrenebilirler.

Afrika Yaprak Balığı(Polycentropsis abbreviata):Etçil beslenirler.Her ne kadar amazon yaprak balığını bulmak da çok zor olsa da bu yaprak balığını bulmak neredeyse imkansızdır.Bitkili akvaryumlarda rahat ederler ancak bitkisiz akvaryumlarda da yaşayabilirler.Ancak KESİNLİKLE suyun üstünde dallar ve özellikle kuru yapraklar olmalıdır.Bunların arasında saklanarak avını bekler ve bir anda saldırarak yakalarlar.Eğer yaprak ve dallar olmazsa strese girerler.Dallara çok da ihtiyacı yoktur ama olursa kendisini daha doğal bir ortamda hisseder.Kuru yem kabul etmeleri neredeyse imkansızdır.Doğada küçük balıklarla beslenirler ancak akvaryumda kan kurdu,tubifex ve dondurulmuş yemleri de severek kabul ederler.Tabii kan kurdu ve tubifex'in canlı olması iyi olur.Ancak ayda 1 canlı balık maratonu önerilebilir.Canlı yem olarak lepistes ve özellikle tetra önerilir.Amazon yaprak balığının aksine taban-orta arasında yaşar.Yani dallar ve yapraklar suyun alsında olmalıdır.Üzerinde kuru yapraklar olan bir dal iyi bir seçimdir.Yaprak ve dallar taşlar ile suyun dibine monte edilebilir.26-31 dereceler arasında yaşar.Boyu maximum 8 cm olur.70 lt'de bile rahatlıkla bakılabilir.Çok yumuşak-orta sertlikteki sularda yaşarlar.Yani dH 1-10 olmalıdır.pH ise 6.0-6.5 olmalıdır.Çevresine uyum sağlamak için rengini değiştirebilen nadir balık türlerindendir.Yani koyacağının yapraklar çok da kurumuş olmasa da onun rengine adapte olabilir.Saydam arka yüzgeçleri sayesinde avına suda sürüklenen bir yaprak gibi yaklaşabilir.Sonra bir anda ağzı aşağı ve yanlara açılarak 2 katına çıkar ve avını yutar.Bu göz kırpmamızdan daha hızlı olur.Ancak yeni başladıysanız bu balıktan almayın çünkü çok hassastır ve sudaki ufak bir değişim bile bu balığı etkiler.Sıcak su balığıdır.Işığı sevmezler bu yüzden de ışık kullanılmamalı ve ya ışığı kesecek bitki vb. şeyler kullanılmalıdır.Ayrıca saklanacakları olanlar oluşturulmalıdır.Çok az  hareketli sularda yaşarlar.Ağzına sığan balığın şansı yoktur.Asidik suları severler.Kendi türlerine karşı çok saldırgan değildir yani kendi türleri ile bir karma oluşturulabilir.Amazon yaprak balığından daha küçük olduğu,daha az lt'lerde bakılabildiği,daha güzel desenlere sahip olduğu ve daha az agresif olduğu için karma tanklarda bakılabildiğinden dolayı yurt dışında daha çok beslenirler.Ancak tek başına olması tavsiye edilir.Ancak Türkiye'de çoğu akvaryumcu yalnızca amazon yaprak balığını bildiği için bu tür Türkiye'ye pek getirilmez.

Devem edecek...Düşüncelerinizi bekliyorum.